Bộ tiêu chí OCOP gồm 3 phần với thang điểm 100

Theo Quyết định, Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP gồm 3 phần với tổng số điểm tối đa là 100 điểm.

Trong đó, Phần A - Sản phẩm và sức mạnh cộng đồng chiếm 40 điểm, đánh giá các tiêu chí về tổ chức sản xuất, phát triển sản phẩm và sức mạnh cộng đồng; Phần B - Khả năng tiếp thị chiếm 25 điểm, tập trung vào hoạt động tiếp thị và câu chuyện sản phẩm; Phần C - Chất lượng sản phẩm chiếm 35 điểm, đánh giá các chỉ tiêu về cảm quan, dinh dưỡng, tính độc đáo, công bố chất lượng, bảo đảm chất lượng, hướng dẫn sử dụng và cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu.

Sản phẩm OCOP được phân thành 5 hạng sao theo kết quả đánh giá. Trong đó, sản phẩm đạt từ 90 đến 100 điểm được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia; từ 70 đến dưới 90 điểm đạt 4 sao; từ 50 đến dưới 70 điểm đạt 3 sao; từ 30 đến dưới 50 điểm đạt 2 sao; dưới 30 điểm đạt 1 sao. Các sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên được cấp giấy chứng nhận có giá trị trong thời hạn 36 tháng.

06 nhóm sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng OCOP

Quyết định quy định sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng OCOP thuộc 06 nhóm sản phẩm chính gồm: Thực phẩm; Đồ uống; Dược liệu và sản phẩm từ dược liệu; Hàng thủ công mỹ nghệ; Sinh vật cảnh; Dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch.

Trong đó, nhóm thực phẩm bao gồm các sản phẩm tươi sống, thực phẩm sơ chế, thực phẩm chế biến, gia vị, chè, cà phê và ca cao; nhóm sinh vật cảnh gồm hoa, cây cảnh và động vật cảnh; nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch tiếp tục là nhóm sản phẩm đặc thù gắn với phát huy giá trị văn hóa, cảnh quan và bản sắc địa phương.

Mở rộng đối tượng tham gia đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP

Theo Quyết định, các chủ thể tham gia đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP gồm hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất và hộ gia đình có đăng ký kinh doanh.

Đáng chú ý, đối với nhóm sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch, ngoài các chủ thể nêu trên còn có hội, hiệp hội, trung tâm điều hành hoặc các tổ chức tương đương được tham gia đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP.

Nhiều điểm mới về quy trình đánh giá, công nhận và giám sát sản phẩm OCOP

Một trong những điểm mới đáng chú ý là công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được thực hiện theo 2 cấp gồm cấp tỉnh và cấp trung ương.

UBND cấp tỉnh thực hiện đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP 3 sao và 4 sao; Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia. Các địa phương phải tổ chức ít nhất 2 đợt đánh giá sản phẩm OCOP mỗi năm; cấp trung ương cũng tổ chức tối thiểu 2 đợt đánh giá trong năm.

Quyết định mới cũng quy định cụ thể về hồ sơ điện tử, cho phép sử dụng phần mềm đánh giá, chấm điểm; hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý và đánh giá sản phẩm OCOP.

Bên cạnh đó, lần đầu tiên quy định rõ cơ chế hậu kiểm đối với các sản phẩm đã được công nhận OCOP. Việc kiểm tra, giám sát được thực hiện định kỳ hoặc đột xuất nhằm bảo đảm sản phẩm tiếp tục duy trì các tiêu chí đã được công nhận, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về chất lượng, an toàn thực phẩm, môi trường, sở hữu trí tuệ hoặc sử dụng nhãn hiệu OCOP không đúng quy định.

Quyết định cũng bổ sung các quy định cụ thể về nâng hạng sản phẩm, đánh giá lại sau khi hết thời hạn công nhận, thu hồi giấy chứng nhận đối với các trường hợp vi phạm hoặc không còn đáp ứng tiêu chí OCOP; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát triển sản phẩm OCOP gắn với bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Việc ban hành Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương trong giai đoạn 2026-2035.