Tuyên truyền phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Đưa chính sách đến gần dân

Đề án“Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017-2027” ( Đề án 938) được Chính phủ ban hành tháng 6/2017 do TW Hội LHPN Việt Nam phát động thực hiện.

Ngay từ khi triển khai Đề án 938, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã xác định công tác truyền thông là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao nhận thức của phụ nữ và cộng đồng về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, chăm sóc, bảo vệ phụ nữ và trẻ em.

Thay vì tuyên truyền theo cách truyền thống, nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với đặc thù địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được triển khai như tuyên truyền lưu động, chiếu phim lưu động, diễn đàn, hội thi, sinh hoạt cộng đồng và các hoạt động truyền thông trực quan tại cơ sở.

Đặc biệt, việc biên soạn tài liệu, sản xuất các sản phẩm truyền thông bằng tiếng dân tộc thiểu số đã giúp thông tin đến gần hơn với phụ nữ vùng cao. Qua đó, những quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình từng bước được chuyển hóa thành nhận thức và hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Giai đoạn 2018 - 2025, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phát hành hơn 18.700 cuốn tài liệu giáo dục đời sống gia đình, 86.000 tờ rơi, tờ gấp tuyên truyền và hàng nghìn sản phẩm truyền thông bằng tiếng Mông, Dao, Hà Nhì, Phù Lá phục vụ cơ sở. Những con số ấy cho thấy nỗ lực đưa chính sách đến với từng thôn bản, từng gia đình và từng người phụ nữ.

Từ mô hình điểm đến phong trào rộng khắp

Một trong những dấu ấn nổi bật của Đề án 938 tại Lào Cai là việc xây dựng và nhân rộng các mô hình hỗ trợ phụ nữ ngay tại cộng đồng.

Đến tháng 6/2025, toàn tỉnh đã duy trì và nhân rộng 151 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình với 755 câu lạc bộ, nhóm sinh hoạt tại các xã, thu hút hơn 5.600 thành viên tham gia. Nhiều mô hình về giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình, thực hiện Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình hay phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã phát huy hiệu quả rõ nét.

Từ những buổi sinh hoạt định kỳ, phụ nữ không chỉ được trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử trong gia đình mà còn có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau giải quyết những khó khăn trong cuộc sống.

Tại các địa bàn vùng cao, nơi vẫn còn tồn tại nhiều tập quán lạc hậu, các mô hình đã góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng về bình đẳng giới, quyền của phụ nữ và trẻ em. Đặc biệt, 36 mô hình phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được triển khai tại các địa bàn có nguy cơ cao đã tạo hiệu ứng tích cực, góp phần giảm thiểu các hủ tục ảnh hưởng đến sự phát triển của phụ nữ và trẻ em.

Song song với công tác truyền thông và xây dựng mô hình, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở được xác định là yếu tố then chốt để duy trì hiệu quả của Đề án.

Trong giai đoạn 2018 - 2025, hàng trăm lớp tập huấn về công tác gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình, xây dựng đời sống văn hóa, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã được tổ chức cho cán bộ văn hóa, hội phụ nữ, trưởng thôn, người có uy tín và lực lượng nòng cốt tại cơ sở.

Thông qua các lớp tập huấn, đội ngũ cán bộ được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, vận động và hỗ trợ người dân giải quyết các vấn đề phát sinh trong gia đình và cộng đồng. Đây cũng là lực lượng trực tiếp góp phần đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống.

Cùng với đó, nhiều phụ nữ, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số, được tiếp cận các chương trình đào tạo nghề, phát triển du lịch cộng đồng và sinh kế bền vững, từng bước nâng cao thu nhập, vị thế và tiếng nói trong gia đình cũng như xã hội.

Lan tỏa giá trị gia đình

Mặc dù vẫn còn những khó khăn về nguồn lực, nhận thức xã hội và việc duy trì hoạt động của một số mô hình sau hỗ trợ ban đầu, song những kết quả đạt được từ Đề án 938 đã tạo nền tảng quan trọng cho công tác gia đình và bình đẳng giới trên địa bàn tỉnh.

Điều quan trọng hơn những con số là sự thay đổi trong nhận thức của người dân, sự tự tin của phụ nữ khi tham gia các hoạt động xã hội và sự chuyển biến tích cực trong xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc.

Bước vào giai đoạn mới, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền; nâng cao hiệu quả các mô hình gia đình; phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ trong gia đình và xã hội. Qua đó góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa tốt đẹp, từng bước xóa bỏ hủ tục, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và xây dựng cộng đồng hạnh phúc, phát triển bền vững./.