Năm 2023, tổng vốn huy động để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) gần 1.666 tỷ đồng. Trong đó tổng nguồn vốn ngân sách trung ương thực hiện Chương trình MTQG 1719 giao năm 2022 chuyển nguồn và năm 2023 trên địa bàn tỉnh là 1.182 tỷ đồng, gồm vốn đầu tư trên 522 tỷ đồng và vốn sự nghiệp 661 tỷ đồng. Vốn ngân sách tỉnh trên 287 tỷ đồng và vốn ngân sách huyện 38 tỷ đồng. Còn lại là nguồn vốn huy động trong cộng đồng và vốn tín dụng dư nợ.

Kết quả đến hết tháng 01/2024 toàn tỉnh đã giải ngân trên 1.228/1.666 tỷ đồng, đạt 73,75%. Trong đó vốn ngân sách trung ương giao giải ngân đạt 65,8%; vốn ngân sách tỉnh giải ngân đạt 94%; vốn cấp huyện đạt 100%.

Để tiếp tục triển khai có hiệu quả cũng như giải ngân nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, năm 2024 UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 159/KH-UBND thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2024. Các cấp, các ngành và địa phương đã xây dựng kế hoạch triển khai nhiệm được giao. Ngay từ những ngày đầu năm, các địa phương trong tỉnh đã tập trung đôn đốc các nhà thầu huy động ngân lực, máy móc để thi công các công trình bảo đảm tiến độ đề ra.

Tuyến đường giao thông Ngải Thầu - Ao Tiên đã hoàn thành 80% khối lượng.

Tuyến đường giao thông Ngải Thầu - Ao Tiên thuộc xã Dìn Chin, huyện Mường Khương có chiều dài 3km với tổng vốn đầu tư 6,317 tỷ đồng; trong đó, ngân sách từ Chương trình MTQG 1719 là 5,93 tỷ còn lại là Nhân dân đóng góp. Công trình có thiết kế nền đường rộng 6m, trong đó mặt đường đổ bê tông rộng 3,5m. Theo quyết định phê duyệt đầu tư, tuyến đường được khởi công cuối năm 2023 và hoàn thành vào cuối năm 2024; tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại công trình đã hoàn thành gần 80% khối lượng. Ông Nguyễn Trọng Thanh, đại diện đơn vị thi công cho biết: “Để đẩy nhanh tiến độ thi công công trình ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán đơn vị đã huy động nhân lực, phương tiện máy móc để thi công. Dự kiến với tiến độ này, khoảng 2 tháng nữa chúng tôi có thể bàn giao công trình bảo đảm chất lượng và hoàn thành trước thời hạn được giao. Chúng tôi cũng mong muốn sớm hoàn thành tuyến đường đưa vào sử dụng phục vụ nhu cầu đi lại cho bà con Nhân dân”.

Công trình Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Dìn Chin với tổng mức đầu tư gần 15 tỷ đồng từ Chương trình MTQG 1719, các công nhân đang khẩn trương thi công những hạng mục cuối để bàn giao đưa vào sử dụng. Được biết, công trình khởi công vào tháng 11/2022 và theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào tháng 5/2024. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Mạnh - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Huyện Mường Khương cho biết cho biết: “Ngay sau khi công trình được phê duyệt đầu tư, đơn vị đã đôn đốc nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc để đẩy nhanh tiến độ thi công. Đến thời điểm này, có thể khẳng định công trình sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng đúng theo kế hoạch đề ra”.

Năm 2023, huyện Mường Khương đã giải ngân được 198,5/219,56 tỷ đồng nguồn vốn các CT MTQG, đạt 90,4% kế hoạch. Trong đó, nguồn vốn sự nghiệp giải ngân được 57,9/76,4 tỷ đồng (đạt 75,8% kế hoạch), vốn đầu tư giải ngân được 140,59/142,19 tỷ (đạt 98,88% kế hoạch).

Ông Hoàng Trường Minh - Phó Chủ tịch UBND huyện Mường Khương cho biết: Năm 2024, huyện được giao 261.686 triệu đồng vốn các Chương trình MTQG (vốn đầu tư 165.556 triệu đồng, vốn sự nghiệp 96.130 triệu đồng). Để bảo đảm giải ngân các nguồn vốn theo đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả thì ngay từ những ngày đâu năm huyện đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị chuyên môn, các xã đôn đốc nhà thầu bắt tay ngay vào thực hiện các nội dung, công việc đã được giao. Cùng với đó, huyện tập trung vào công tác giải phóng mặt bằng để có mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công. Trong quá trình triển khai, các cơ quan đơn vị, các xã thường xuyên báo cáo về huyện những khó khăn, vướng mắc để kịp thời tháo gỡ.

Tại huyện Bắc Hà, công tác giải ngân các nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 cũng đang được các cấp, các ngành quan tâm và triển khai quyết liệt. Năm 2023, vốn huy động thực hiện Chương trình của huyện là trên 233 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương giao là trên 133 tỷ đồng; ngân sách tỉnh trên 88 tỷ đồng và các nguồn vốn huy động trong cộng đồng. Đến hết tháng 01/2024, huyện Bắc Hà đã giải ngân được trên 217 tỷ đồng, đạt 93,1%. Đến nay, huyện Bắc Hà đang phối hợp với các cơ quan Thường trực Chương trình, cơ quan chủ trì, đôn đốc, hướng dẫn chủ đầu tư rà soát, tổng hợp, đề xuất phương án phân khai chi tiết kinh phí thực hiện Chương trình MTQG năm 2024 nguồn vốn sự nghiệp (đã được giao tại QĐ 3399/QĐ-UBND của UBND tỉnh).

Với quyết tâm triển khai có hiệu quả các hoạt động và nguồn vốn này, Lào Cai đang phấn đấu trong năm 2024, giảm tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo chuẩn đa chiều khoảng 5%. Tỷ lệ xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông đạt 100%; 81,7% phòng học được xây dựng kiên cố; 97,7% số hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện khác phù hợp; 96,8 hộ dân người đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo  hiểm y tế đạt 97,2%,…bảo tồn và phát triển các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xóa bỏ dần các phong tục tập quán lạc hậu.

Việc triển khai các nguồn vốn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia có ý nghĩa hết sức to lớn đối với mục tiêu củng cố cơ sở hạ tầng, thúc đẩy sản xuất đối với các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn. Không chỉ Mường Khương, Bắc Hà, hiện nay các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tiếp tục đẩy mạnh giải ngân nguồn vốn để thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn với tinh thần “quyết liệt, chủ động”; tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết số 111/2024/QH15, ngày 18/01/2024 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia.