Người Mông có 2 loại nhạc cụ rất đặc trưng và gần như đối nghịch nhau về không gian, nghi lễ sử dụng, đó là khèn (kênhx) và kèn lễ, tiếng Mông gọi là “Laux puaz”. Trong khi khèn được sử dụng trong các dịp cưới xin, lễ hội vui xuân, giao duyên…thì kèn lễ “Laux puaz” chỉ được dùng trong đám tang, đám ma khô và các nghi lễ cúng tâm linh.
Men theo giai điệu Khắp Nôm, chúng tôi về Văn Bàn một ngày cuối đông đầy nắng. Bên sườn núi, rặng cúc quỳ nở muộn vàng rực, lẫn trong triền xanh của cây lá là những đốm lửa trạng nguyên thắp đỏ… Nắng chiều dần phai, nhưng bên khung cửi của nghệ nhân Hoàng Thị Quanh, vẫn tiếng “lách cách” đều đặn con thoi đưa sợi qua lại để những vuông vải dài thêm. Thời gian buông chầm chậm trong nếp nhà sàn lá cọ, mặc cho ngoài sân, lác đác những bông hoa đào bật mầm nụ bé xinh nở sớm…
Sáng ngày 01/01/2022, UBND thị xã Sa Pa đã tổ chức Lễ công bố và đón nhận Bằng di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đối với nghề “Vẽ tranh thờ người Dao đỏ”. Đây là một trong những hoạt động nổi bật nằm trong chuỗi các sự kiện tại Lễ hội mùa Đông Sa Pa.
Theo Bảo tàng tỉnh Lào Cai, ngày 25/12/2021, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã ký Quyết định số 2198/QĐ-TTg công nhận 23 bảo vật quốc gia (đợt 10, năm 2021).
Sau tranh chữ thập và tranh đính đá, tranh số hóa đang trở thành trào lưu mới nổi, giúp những “họa sỹ không chuyên” làm đẹp ngôi nhà của mình. Đặc biệt hơn, trong những ngày nhiều địa phương chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, những hoạt động vui chơi, giải trí bị hạn chế thì việc tô tranh số hóa cũng là hoạt động giải trí tại nhà có ý nghĩa.
Khép lại vòng tuần hoàn của thời gian, khi những cánh đồng đã yên ả sau vụ gặt, đồng bào Dao tuyển ở bản Mo, xã Xuân Hòa (huyện Bảo Yên) bắt đầu bước vào vụ se bông, dệt vải. Người Dao có truyền thống mùa xuân trồng cây bông, mùa hạ thu quả bông chín và cuối thu, đầu đông thì se bông, dệt vải, nhuộm chàm, may áo mới.
Thổ cẩm là sản phẩm dệt thủ công không thể thiếu trong đời sống của người Tày nói chung và người Tày Bảo Yên nói riêng. Sản phẩm thổ cẩm nổi tiếng với những hoa văn sặc sỡ, mang đậm bản sắc dân tộc được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Ở xã Nghĩa Đô (Bảo Yên – Lào Cai) nhiều gia đình còn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống, lưu giữ nét văn hóa độc đáo của bà con đồng bào Tày.
Ở vùng cao Lào Cai, cây thông gắn liền với đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Trong đời sống văn hóa tinh thần của người Dao đỏ, họ sử dụng hình tượng cây thông để trang trí, tạo hình trên y phục và trang sức với ý nghĩa mong ước cho con người được trường thọ, có sức mạnh.
Tuy chỉ là một nhóm nhỏ của dân tộc Tày, với số dân xấp xỉ 2.100 người, sinh sống chủ yếu ở huyện biên giới Mường Khương (Lào Cai), nhưng người Pa Dí vẫn giữ gìn được rất nhiều nét văn hóa hết sức độc đáo, trong cả “đường ăn nét ở” lẫn trang phục và các làn điệu dân ca. Chính điều đó đã góp phần làm cho vùng đất biên cương của tỉnh Lào Cai này càng thêm quyến rũ.
