Đại hội đồng lần thứ 40 Hội đồng Liên nghị viện các quốc gia Đông Nam Á (AIPA 40) với chủ đề chung “Thúc đẩy quan hệ đối tác nghị viện vì cộng đồng bền vững” đã khai mạc trọng thể tại thủ đô Bangkok, Thái Lan. Ngay sau Lễ khai mạc đã diễn ra Phiên họp toàn thể thứ nhất Đại hội đồng AIPA 40. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã có bài phát biểu tại Phiên họp này.

Thay mặt Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân gửi lời chào trân trọng, lời chúc tốt đẹp nhất đến Ngài Chủ tịch AIPA 40, các vị Chủ tịch, Phó Chủ tịch Nghị viện thành viên AIPA, Tổng Thư ký ASEAN, Tổng thư ký AIPA và các vị đại biểu; cám ơn sự đón tiếp trọng thị, chu đáo của Nghị viện nước chủ nhà Thái Lan.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại Phiên họp toàn thể thứ nhất Đại hội đồng AIPA 40. Ảnh: Trọng Đức/TTXVN

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, một năm qua, thế giới đã trải qua nhiều biến động nhanh chóng và phức tạp. Cộng đồng ASEAN tiếp tục đối mặt với những thách thức ngày càng gay gắt, trong đó nổi lên là vấn đề cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và các vấn đề an ninh truyền thống, phi truyền thống…; kinh tế tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mặc dù vậy, ASEAN vẫn đạt được những kết quả khích lệ trên cả 3 trụ cột của Cộng đồng, các nước thành viên đều duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế đáng khích lệ (trung bình ở mức 5,1% năm 2018). Bên cạnh đó, những diễn biến phức tạp ở khu vực thời gian qua cũng khiến chúng ta phải lo ngại. Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 52 vừa qua, các nước đã lên tiếng thẳng thắn về những hoạt động đơn phương trên Biển Đông, vi phạm chủ quyền và lợi ích hợp pháp của các quốc gia ven biển, làm xói mòn lòng tin, tác động tiêu cực tới hòa bình, an ninh và ổn định, tự do, an toàn hàng hải, hàng không ở khu vực. Vì vậy, chúng ta cần khẳng định lại những nguyên tắc và nhận thức chung đã được các nước ASEAN và cộng đồng quốc tế công nhận rộng rãi đối với vấn đề Biển Đông, trong đó có đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) 1982, tự kiềm chế, không quân sự hóa, không có hành động làm phức tạp tình hình, thực thi đầy đủ, nghiêm túc Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và nỗ lực hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) có hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế. 

Theo Chủ tịch Quốc hội, xuất phát từ những bối cảnh nêu trên, cần tiếp tục nỗ lực củng cố đoàn kết, thống nhất, đề cao vai trò trung tâm của ASEAN, không ngừng làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác để qua đó, khẳng định vai trò của ASEAN là động lực thúc đẩy các tiến trình đối thoại, hợp tác và phát triển ở khu vực.

“Chúng ta có mặt tại đây hôm nay, khẳng định mạnh mẽ AIPA và các nghị sỹ của AIPA sẵn sàng đồng hành cùng ASEAN xây dựng Cộng đồng khối bền vững bao gồm các yếu tố: hòa bình, ổn định, dựa trên luật pháp, lấy người dân làm trung tâm, đoàn kết, thống nhất cùng phát triển. Trong tiến trình đó, AIPA và các nghị viện thành viên đã và sẽ tiếp tục góp phần xây dựng ngôi nhà chung ASEAN, thúc đẩy hài hòa hóa pháp luật, tăng cường giám sát thực thi các cam kết, các kế hoạch tổng thể xây dựng cộng đồng và chính sách hợp tác của ASEAN”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Nhấn mạnh vì sự phát triển của Cộng đồng ASEAN và của AIPA, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định, Việt Nam tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ với các nước, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế. Quốc hội Việt Nam tiếp tục chủ động tham gia tích cực và có trách nhiệm đối với các hoạt động của AIPA, phát huy quan hệ đối tác AIPA-ASEAN. 

 Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự Phiên họp toàn thể thứ nhất AIPA 40. 
Ảnh: Trọng Đức/TTXVN

Với tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội mong muốn AIPA quan tâm một số vấn đề.

Cụ thể là tiếp tục đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, hình thành và chia sẻ các quy tắc, chuẩn mực ứng xử của ASEAN; củng cố đoàn kết, thống nhất, giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc an ninh khu vực, ứng phó hiệu quả với các vấn đề tác động tới hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực, trong đó có các thách thức an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống. Cùng với đó là củng cố, đổi mới hơn nữa tổ chức và hoạt động của AIPA nhằm phát huy vị thế, vai trò của AIPA, một đối tác quan trọng của ASEAN trong quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN bền vững.

AIPA tích cực, chủ động hỗ trợ các nỗ lực của ASEAN trong gắn kết tương hỗ giữa triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 với Chương trình nghị sự của Liên hợp quốc (LHQ) vì phát triển bền vững đến năm 2030. Đồng thời, ủng hộ các sáng kiến của ASEAN về thúc đẩy liên kết khu vực toàn diện và phát triển bền vững, trong đó có bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, chống rác thải nhựa, rác thải biển.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các nghị sĩ, các nghị viện thành viên AIPA tăng cường rà soát hệ thống các văn bản pháp luật trong nước, thúc đẩy hài hòa hóa pháp luật hoặc công nhận lẫn nhau về pháp lý nhằm phục vụ cho việc triển khai hiệu quả các kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng ASEAN gồm 3 trụ cột với tầm nhìn 2025. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác về công nghệ thông tin trong ASEAN, khu vực và toàn cầu để tranh thủ nguồn lực, sự hỗ trợ về kỹ thuật, công nghệ, tài chính nhằm nâng cao năng lực quốc gia thích ứng với thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, thu hẹp khoảng cách số và ứng phó với các thách thức an ninh mạng.

Theo Chủ tịch Quốc hội, cần đẩy mạnh tuyên truyền về AIPA, ASEAN tới mọi người dân, đặc biệt là tăng cường sự tham gia của các nghị sỹ trẻ AIPA vì một Cộng đồng ASEAN bền vững, hướng đến người dân và lấy người dân làm trung tâm. 

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội khẳng định trong năm 2020, năm mà Việt Nam vinh dự mang những trọng trách: là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), là Chủ tịch ASEAN, đồng thời Quốc hội Việt Nam là Chủ tịch AIPA, Việt Nam sẽ nỗ lực hết mình để thúc đẩy AIPA trở thành một tổ chức liên nghị viện hoạt động hiệu quả, thực sự trở thành đại diện cho nguyện vọng, quyền lợi của mọi công dân ASEAN.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân bày tỏ tin tưởng rằng, với sự chủ trì của Ngài Chủ tịch AIPA Chuan Leekpai (Chuôn Lịch-pai), sự hợp tác chặt chẽ của các vị đại biểu và sự chuẩn bị chu đáo của Hạ viện Thái Lan, Đại hội đồng AIPA lần thứ 40 sẽ thành công tốt đẹp./.