Dinh thự Hoàng A Tưởng – Di tích kiến trúc nghệ thuật

Đến Bắc Hà, ngoài một chợ phiên náo nhiệt đầy màu sắc thì du khách cũng không thể không ghé qua dinh thự của Hoàng A Tưởng - một công trình được xây dựng từ năm 1914 và được hoàn thành vào năm 1921.
 

Dinh thự Hoàng A Tưởng được xây theo kiến trúc Á - Âu phối kết hợp.

Đây là tòa lâu đài xây theo kiến trúc Á - Âu phối kết hợp. Chủ nhân của dinh là cha con Hoàng Yến Chao, Hoàng A Tưởng. Hoàng A Tưởng cũng là môt thổ ti ở Bắc Hà cho đến ngày Lào Cai được giải phóng. Vì thế, ngoài cái tên dinh vua Mèo, người ta còn gọi đây là dinh Hoàng A Tưởng. Trải qua gần 100 năm tồn tại cùng thờ gian, phủ bao lớp rêu phong cổ kính, dinh thự vẫn đứng sừng sững giữa bao la núi đồi, trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng của Bắc Hà.

Trong suốt thời gian trị vì, được thực dân Pháp ủng hộ, cha con Hoàng Yến Chao - Hoàng A Tưởng đã ra sức bóc lột nhân dan chiếm giữ các vùng đất màu mỡ, bắt dân bản phục dịch hầu hạ nộp các hiện vật có giá trị, đồng thời độc quyền bán muối, hàng tiêu dùng, khai thác lâm thổ sản, thuốc phiện và lương thực, thực phẩm cho các đồn binh Pháp và bọn tay sai. Dựa vào tiềm lực kinh tế, thổ ti hoàng Yến Chao cho xây dựng một dinh thự bề thế và mời thầy địa lý chọn đất, hướng nhà với hai kiến trúc sư người Pháp và Trung Quốc thiết kế và trực tiếp thi công.

Dinh tọa lạc trên một quả đồi rộng ở châu Bắc Hà, nay là trung tâm thị trấn huyện Bắc Hà, phía sau và hai bên đều có núi, phía trước có một dòng suối uốn lượn và có núi thế mẹ bồng con. Thế đất “tựa sơn đạp thủy” vững chãi, với mong muốn dòng họ được quyền quý, con cháu đời sau hiển vinh. Nhìn tổng thể, dinh thự họ Hoàng rất hài hòa. Vòm trên cùng của ngôi nhà chính có đắp nổi hai cành nguyệt quế, giữa có lỗ rỗng hình mặt nguyệt. Xung quanh khu nhà Hoàng A Tưởng có đường rào dày gồm 3 cổng: Một chính và hai phụ. Bốn phía tường rào đều có lỗ châu mai, thường xuyên có hai trung đội lính canh phòng cẩn mật. Phía sau nhà còn có một hầm thoát hiểm kiên cố và hàm chứa nhiều điều bí mật. Ngoài việc xây dựng dinh thự để thể hiện quyền uy thống trị. Nhà họ Hoàng còn mang đậm xu hướng cách tân công trình theo kiểu bền chắc của Pháp, cổ kính của Tàu. Toàn bộ mái ngói và công xôn gỗ là của Pháp nhưng được kết hợp với kiến trúc tâm linh của Trung Quốc qua các hình rồng phượng và tứ linh.


Với khu đất rộng tới 10 nghìn m2 trên một quả đồi bằng, diện tích xây dựng công trình hai tầng lên tới 4 nghìn m2. Đủ tất cả các phòng cho các bà vợ, những đứa con và khu ở riêng cho các quan, cố vấn người Pháp… Có thể khẳng định, dinh thự Hoàng A Tưởng là một kỳ quan của cao nguyên Bắc Hà. Có giá trị kiến trúc và lịch sử to lớn, phản ánh một thời kỳ hoàng kim của Thổ ty Hoàng A Tưởng nhưng cũng đượm buồn bởi máu, nước mắt và bao công sức của nhân dân Bắc Hà.

Du khách tới thăm dinh thự Hoàng A Tưởng phần nào thấy được giá trị to lớn và công sức của người dân lao động thời bấy giờ đã thực hiện, xây đắp lên công trình có quy mô lớn từ chính từ bàn tay khéo léo cần mẫn, tỷ mỷ tới từng chi tiết. Đó là Di sản Kiến trúc Nghệ thuật quý giá mà những đời trước để lại cho chúng ta ngày nay một công trình mang đậm dấu ấn lịch sử cần được trân trọng và giữ gìn cho muôn đời sau.

Di tích Dinh thự Hoàng A Tưởng đã được nhà nước công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia ngày 11/6/1999.

Hoàng Liên

Tin Liên Quan

Gìn giữ làn điệu Phưn của người Nùng An

Trong đời sống văn hóa của người Nùng An ở xã Lục Yên, dân ca vừa là loại hình nghệ thuật dân gian, vừa là phương tiện lưu giữ tiếng nói, phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Gần 300 hiện vật được trưng bày tại Ga Lào Cai với chủ đề “Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm lưu giữ ký ức đường ray”

Sáng 31/7, tại Ga Lào Cai (phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Bảo tàng thành phố Hải Phòng tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề "Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm trên những đường ray"; phát động hiến tặng hiện...

Việt Hồng ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt

Ngày 30/7, UBND xã Việt Hồng tổ chức Hội nghị công bố Quyết định thành lập và ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt xã Việt Hồng.

Nghĩa Lộ tổ chức chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai”

Tối 31/7, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ sẽ tổ chức chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai - Sắc màu văn hóa Thái”, giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái.

Nét cọ tri ân

Chiến tranh và những năm tháng gian khổ của đất nước đã lùi xa, chỉ còn hiện hữu trong những trang sách tư liệu hay ký ức của thế hệ cha ông. Nhưng trong những ngày tháng Bảy tri ân này, lịch sử ấy lại được đánh thức qua những nét vẽ hồn nhiên của các em nhỏ.

Xây dựng “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai”: Tạo sức sống mới cho phố đi bộ, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch

Từ tháng 7/2026, tỉnh Lào Cai triển khai Chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai” tại các tuyến phố đi bộ thuộc các phường Yên Bái, Lào Cai, Sa Pa và Nghĩa Lộ. Với định hướng tổ chức thường xuyên, chuyên nghiệp và mang đậm bản sắc địa phương, chương trình được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm văn hóa...