Đây là nhận định trong báo cáo có tên “Điểm lại” về kinh tế Việt Nam vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) công bố.

WB nhận định ngành dịch vụ đạt kết quả tốt - dấu hiệu cho thấy nhu cầu trong nước và đặc biệt là tiêu dùng tư nhân vẫn tăng bền vững. Tỉ lệ nợ trên GDP giảm từ mức đỉnh 63,7% năm 2016 xuống còn khoảng 58,4% năm 2018.

WB phân tích, tăng trưởng gần đây giảm tốc là do tác động của những yếu tố bất lợi bên ngoài đối với các ngành kinh tế quan trọng. Dịch tả lợn châu Phi bùng phát và giá cả quốc tế suy giảm gây ảnh hưởng đến sản lượng nông nghiệp. Đồng thời, sức cầu bên ngoài yếu đi làm tăng trưởng chững lại ở các ngành chế tạo, chế biến định hướng xuất khẩu.

Mặc dù có những dấu hiệu cho thấy tăng trưởng chững lại theo chu kỳ, báo cáo nhận định rằng triển vọng của Việt Nam vẫn tích cực. Tăng trưởng GDP trong năm 2019 theo giá so sánh được dự báo sẽ giảm còn 6,6%, do sức cầu bên ngoài yếu đi và do tác động từ chính sách tài khóa và tín dụng. Chỉ số lạm phát dự kiến vẫn được duy trì dưới chỉ tiêu lạm phát chính thức là 4%.

Rủi ro tiếp tục gia tăng, do tình trạng bất định toàn cầu tăng lên khi căng thẳng thương mại tái leo thang và biến động tài chính nhiều hơn. Rủi ro bên ngoài còn trở nên phức tạp hơn khi kết hợp với những nguy cơ dễ tổn thương trong nước, bao gồm chậm trễ trong quá trình củng cố tình hình tài khóa, cải cách doanh nghiệp nhà nước và khu vực ngân hàng, gây ảnh hưởng đến cảm nhận của nhà đầu tư và viễn cảnh tăng trưởng.

Ông Ousmane Dione, Giám đốc Quốc gia của WB tại Việt Nam cho biết, Việt Nam cần chuẩn bị điều chỉnh chính sách kinh tế vĩ mô trong trường hợp rủi ro nêu trên trở thành hiện thực, dẫn đến suy giảm sâu hơn so với dự kiến.

“Việt Nam cũng sẽ phải tiếp tục tăng cường chiều sâu cải cách cơ cấu, nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu, tăng cường chiều sâu hội nhập thương mại thông qua các hiệp định khu vực và đa phương”, ông Ousmane Dione, Giám đốc Quốc gia của WB tại Việt Nam lưu ý.

Báo cáo chuyên đề của WB đi sâu vào tình hình phát triển của ngành du lịch Việt Nam, ngành xuất khẩu dịch vụ lớn nhất của quốc gia, đóng góp đến 8% GDP trong năm 2017. WB nhận định, tăng trưởng mạnh mẽ khiến cho ngành đã chạm đến điểm bùng phát trong phát triển, nghĩa là nếu tiếp tục tăng trưởng mà không được quản lý tốt, điều đó có thể dẫn đến những tác động bất lợi về kinh tế, xã hội và môi trường.

Báo cáo khuyến nghị những biện pháp nhất định nhằm đảm bảo bền vững dài hạn cho ngành. WB khuyến nghị về những ưu tiên chính gồm: Tăng cường phối hợp quy hoạch điểm du lịch và phát triển sản phẩm; đa dạng hóa sản phẩm du lịch và thị trường nguồn khách; phát triển kỹ năng của lực lượng lao động ngành du lịch; tăng cường kết nối chuỗi giá trị du lịch ở địa phương; cải thiện về quản lý luồng khách; nâng cao chất lượng và năng lực hạ tầng điểm du lịch, bảo vệ các tài sản văn hóa và môi trường.

Trước đó, tại cuộc hội kiến giữa Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) Takehiko Nakao và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G20, đại diện của ADB đánh giá cao thành quả phát triển kinh tế vĩ mô của Việt Nam đã được giữ vững trong những năm gần đây, với tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực đạt 6,76% trong nửa đầu năm 2019 và 7,1% trong năm 2018 – tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong hơn một thập kỷ.

Đại diện ADB nhận định, Việt Nam tiếp tục chứng tỏ tiềm năng mạnh mẽ trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, trong bối cảnh quản lý tài khóa thận trọng, lạm phát ổn định, cán cân tài khoản vãng lai lành mạnh, và dòng đầu tư trực tiếp nước ngoài mạnh mẽ. Việt Nam cũng đang khẳng định vị trí của mình một cách hiệu quả trong các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu đang thay đổi.

Ông Takehiko Nakao cũng đánh giá cao nỗ lực cải cách cơ cấu mà Chính phủ Việt Nam đã thực hiện, gồm cả việc thành lập Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo Tổng cục Thống kê, GDP 6 tháng đầu năm 2019 ước tăng 6,76%, trong đó quý II tăng 6,71% so với cùng kỳ năm trước, kinh tế vĩ mô ổn định, xuất khẩu tạo dấu ấn quan trọng, niềm tin người tiêu dùng đạt mức kỷ lục, lạm phát được kiểm soát thấp nhất trong 3 năm qua.

Tuy nhiên, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản gặp nhiều khó khăn, nhất là ngành nông nghiệp vì dịch tả lợn châu Phi lây lan trên diện rộng. Ngành nông nghiệp chỉ tăng 1,3%, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm 2018 (tăng 3,07%). Ngành lâm nghiệp tăng 4,15%, nhưng chiếm tỉ trọng nhỏ.

Các giải pháp trong kịch bản chuyển dịch cơ cấu các ngành được Tổng cục Thống kê đưa ra để khắc phục suy giảm của ngành nông nghiệp trong 6 tháng cuối năm là tăng sản lượng cây trồng, chăn nuôi gia súc thay thế như gia cầm, trứng, đồng thời tăng nuôi trồng ngành thủy sản.

Theo đại diện cơ quan thống kê, mục tiêu tăng trưởng đạt mức 6,6-6,9% trong năm 2019 đã đặt ra là khả thi. Bởi lẽ, sản xuất công nghiệp chế biến chế tạo dù không tăng nhanh bằng năm 2018, nhưng vẫn duy trì mức khá cao.