Du khách vãn cảnh ruộng bậc thang Y Tý.

Cả đất trời Y Tý đang trườn mình chậm chậm vào thu, nơi mà người ta luôn khát khao chinh phục cung đường du lịch tuyệt đẹp. Nhiều người vẫn mơ ước có một chuyến đi, đến nơi này chỉ để “vén mây” và một lần tự tay mở “kho báu huyền bí của du lịch Châu Á” bằng đam mê, cảm nhận và trải nghiệm của riêng mình. Có lẽ điều mà khiến những thung lũng vàng ở Y Tý trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết bởi sự tạo hóa tuyệt vời giữa mây trời nên thơ, núi non hùng vỹ.

Sẽ là tuyệt diệu khi nơi này, vô vàn là những bí ẩn chưa được giải mã, hẳn là bạn sẽ thắc mắc về cây cầu Thiên Sinh bằng đá nối liền dải đất biên cương; về dãy núi “Sừng Trâu” với những câu chuyện ly kỳ hấp dẫn trong cuộc thiên di của tộc người Hà Nhì; về mạch nước nguồn Sim San chắt chiu dòng rượu ngọt mềm môi, về hợp lưu dòng suối Lũng Pô và sông Hồng làm nên một dấu mốc đã đi vào thơ ca huyền thoại “Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”. Bài ca hùng tráng ấy được tiếp nối bằng cột cờ sừng sững hiên ngang mọc lên nơi địa đầu sông núi với sự kính cẩn nghiêng mình chào Tổ quốc thân yêu mỗi khi đặt chân đến nơi thiêng liêng khẳng định chủ quyền…

Thật diệu kỳ khi nghe đất trời chuyển động, giữa núi rừng nguyên sinh ngút ngàn cây lá, hơi thở của mùa thu như phả khắp các bản làng Y Tý. Và giữa tiết trời thu chốn đại ngàn mênh mang, Lễ hội đặc sắc nhất, độc đáo nhất của người Hà Nhì “Khô già già” với ý nghĩa bảo bệ rừng thiêng được tái hiện sinh động và nguyên bản tại “công viên” thôn Choản Thèn. Đây là lễ hội hết sức độc đáo của tộc người Hà Nhì mở đầu bằng nghi lễ mổ trâu để làm lễ tế thần linh. Sau nghi thức này, thịt trâu sẽ được chia đều cho các gia đình trong làng mang về làm lễ cúng tổ tiên. Tiếp đó, chủ các gia đình bày đặt lễ vật lên mâm, rồi đội rước mâm lễ từ nhà đến rừng, tổ chức lễ cúng chung của làng, bày tỏ lòng thành kính, biết ơn sâu sắc đến các đấng thần linh, luôn theo sát cuộc sống và che chở, phù hộ cho dân làng. Sau khi cúng tế thần, thanh niên nam nữ thể hiện tâm tình của mình qua những câu hát đối đáp giao duyên. Lễ hội “Khô già già” của người Hà Nhì đen đã trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn được du khách tới tham quan, trải nghiệm; thể hiện đặc trưng tín ngưỡng thờ thần nông nghiệp, thờ thần rừng, thần nước, thần đất của cộng đồng người Hà Nhì, cầu mong cho mùa màng bội thu, chăn nuôi phát triển, con người khỏe mạnh, cuộc sống ấm no.

Khách du lịch trải nghiệm chinh phục núi Kỳ Quan San.

Cũng trong không gian văn hóa ấy, du khách sẽ được trải nghiệm cuộc sống thường nhật bình dị của đồng bào Hà Nhì với nhiều hoạt động: giã bánh giày, thêu thùa, đan lát, nấu xôi màu, hay tham gia vào các trò chơi dân gian (nhảy que, đu quay, đi cà kheo…). Những sắc màu văn hóa ấy còn rộn ràng thêm bởi một phiên chợ nơi ngút trùng mây, chợ phiên của người Y Tý…

Cũng bởi mùa thu nên những nương lúa bậc thang vàng óng ả lưng núi bồng bềnh giữa thung mây nên lễ hội mùa thu trở nên đặc sắc hơn, hấp dẫn hơn. Trong hành trình khám phá Di tích Quốc gia ruộng bậc thang Thung lũng Thề Pả du khách sẽ được tận mắt ngắm những kiệt tác của người nông dân vùng cao, xem các nghi lễ truyền thống trong đám cưới của người Hà Nhì; hình ảnh rước dâu qua những thửa ruộng bậc thang lúa chín vàng… Chỉ bấy nhiêu thôi cũng khiến cho lòng người xốn xang, các cung bậc của cảm xúc dường như tản chảy theo thanh âm của núi rừng, của những tràn ruộng bậc thang kỳ vỹ dạt dào sóng lúa.

Ý Tý mùa này đẹp lắm, những tràn ruộng bậc thang ngang lưng trời ấy đủ cho lữ khách ở chốn xa dừng chân mê mải ngắm, mê mải chụp, như sợ cái khoảnh khắc diệu kỳ ấy vụt qua... Ai đó đã thốt lên như phát hiện ra một điều vĩ đại nhưng đó lại là một hình ảnh rất đỗi bình dị thân quen của miền sơn cước: “Ô kìa, thang vàng ai bỏ giữa trời”! Những bậc thang lúa ấy mùa này cứ chín vàng rực, bát ngát một màu óng ả, lấp lánh dưới ánh mặt trời trên vùng biên ải lộng gió. Nắng ngập tràn và mây cũng ngập tràn. Những đám mây trắng bồng bềnh với đủ thứ hình thù vẽ trên nền trời xanh và dưới nó bao la là lúa chín vàng rực. Ngang trời lúa mọc xanh tươi, rồi cùng những nắng mưa trời đất, những cơn mưa mồ hôi của người vùng cao đổ xuống tưới đẫm những bậc thang vàng, vị mặt mòi của sức lao động cần mẫn đã làm nên hạt vàng nơi vùng cao Ý Tý. Đứng trên cao, gió lồng lộng thổi, tóc tung bay cùng sóng lúa rì rào... Bên trời, những bậc thang lúa chín cứ vàng rực hết mình, như để cho hạt lúa thêm căng tròn, thêm mẩy chắc....chờ những bàn tay cần mẫn đến mang về. Vẻ đẹp của sự bình dị, của nắng gió, mây trời không lẫn vào đâu được, bởi Ý Tý cứ đến rồi đi, đến rồi đi....nhưng rồi lại cứ muốn quay lại, nhiều lần quay lại vẫn háo hức như lần đầu mới đến!

Có lẽ thiên nhiên và tạo hóa đã ban tặng cho Y Tý quá nhiều báu vật du lịch. Bởi vậy nên, ngoài khám phá sự quyến rũ của những “bậc thang lên trời” ấy, khách du lịch sẽ được chinh phục chính sức khỏe, niềm đam mê, sức dẻo dai bằng những đỉnh núi Kỳ Quan San, Lảo Thẩn đầy mạo hiểm. Được ví như “đại dương mây”, hành trình Chinh phục đỉnh cao sẽ cho khách du lịch trải nghiệm tour leo núi “cưỡi mây, ngắm gió”; ngắm mặt trời dần dần nhô lên phía sau những ngọn núi trong biển mây mờ ảo… Hẳn bạn sẽ có cảm giác nghẹt thở khi đứng trên đỉnh núi trong khung cảnh thiên nhiên bao la hùng vỹ, thấy mình quá nhỏ bé, như đang lạc vào cõi mơ chốn đại ngàn Tây Bắc...

Bức tranh Ý Tý đầy màu sắc ấy khiến cho những ai yêu mảnh đất và con người nơi đây cũng cảm thấy chùng lòng xuống, ôm trọn vào tim mình những nhớ thương để hẹn mùa sau gặp lại. Tiếng đàn môi phía sau bờ rào đá, bên nếp nhà tường trình đất rêu phong bốn mùa vững chãi, người con gái Hà Nhì cần mẫn gùi những “gùi vàng” về bản....Tất cả làm nên một thước phim sống động về một Ý Tý đẹp nao lòng, khiến cho ai đó ngẩn ngơ say đắm, ngẩn ngơ dùng dằng bước chân chẳng muốn rời xa chốn này.

Lời mời gọi “Về Y Tý nghe tiếng đại ngàn ru…Về Y Tý ngắm sương rơi đón mặt trời lên” trong bài hát “Giữa Y Tý đại ngàn” cứ ngân vang, miền đất “ngựa thần trấn ải” đang thúc giục bước chân của kẻ đam mê, phiêu lãng đến để trải nghiệm không gian của lễ hội mùa thu đầy sắc màu ở chốn đại ngàn.