Sau 20 năm, kể từ khi trường hợp nhiễm HIV/AIDS đầu tiên tại Lào Cai được phát hiện vào tháng 12/1996. Cho đến nay, 9/9 huyện, thành phố, 125/164 xã, phường đều có người nhiễm HIV/AIDS. Văn Bàn là huyện có số người nhiễm HIV cao nhất của tỉnh (775 người), tiếp đến là thành phố Lào Cai (700 người), huyện Bát Xát (293 người)... Theo thống kê từ Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Lào Cai, tổng số người nhiễm HIV được phát hiện trên địa bàn tỉnh là 2.880 người, 2.110 người nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS; trong đó, 1.235 người đã tử vong, toàn tỉnh hiện có 1.645 người nhiễm HIV/AIDS đang sống và sinh hoạt trong cộng đồng. Chỉ tính riêng trong tháng 11/2016, phát hiện 116 người nhiễm HIV (giảm 25% so với cùng kỳ năm 2015). Mặc dù, số người nhiễm mới HIV có giảm, tuy nhiên người mắc HIV lại đang có xu hướng trẻ hóa, cụ thể là có tới 79% người mắc HIV đang ở lứa tuổi trẻ từ 20 - 39 tuổi, gây ảnh hưởng tới sự phát triển của toàn xã hội. Bên cạnh đó, trên 63% người nhiễm HIV thuộc nhóm người sử dụng ma túy, nguy cơ lây nhiễm HIV vẫn tập trung cao nhất là qua đường máu (65%) và qua đường tình dục (24,8%)…

Tư vấn xét nghiệm, điều trị HIV cho người nghiện ma túy, nhằm phòng, chống lây nhiễm HIV trong cộng đồng.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS đối với sức khỏe cộng đồng, thời gian qua, các ngành chức năng của tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, nhằm hạn chế số người lây nhiễm HIV. Thông qua các buổi hội thảo, hội nghị tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống HIV/AIDS, thường xuyên có sự trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các đơn vị trực tiếp thực hiện các hoạt động phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, tập trung tuyên truyền trực tiếp, giáo dục đồng đẳng, đồng thời, thực hiện việc cấp phát các dụng cụ dự phòng lây nhiễm, gồm kim tiêm, bao cao su cho nhóm người có hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV cao như người nghiện ma túy, các cơ sở khách sạn, nhà hàng karaoke có tiếp viên, phục vụ… và thành viên gia đình người nhiễm HIV. Lồng ghép các hoạt động tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS bao gồm phối hợp lao/HIV, dự phòng lây truyền từ mẹ sang con, tư vấn xét nghiệm lưu động. Công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ, nhân viên tham gia mạng lưới phòng, chống HIV/AIDS cũng được các đơn vị chú trọng tăng cường.

Ngoài những hoạt động tuyên truyền phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS, công tác chăm sóc, hỗ trợ và điều trị cho những người nhiễm HIV/AIDS tại địa phương cũng được các ngành chức năng đặc biệt quan tâm. Trong 10 tháng năm 2016, có 17 trẻ được sinh ra từ các bà mẹ nhiễm HIV, qua xét nghiệm cho kết quả không có trẻ nào bị lây nhiễm HIV từ mẹ sang con. Đó là kết quả triển khai Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Hiện, trên địa bàn tỉnh có 4 cơ sở điều trị, tư vấn dành cho người nhiễm HIV, đó là: Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Đa khoa các huyện: Bảo Thắng, Bát Xát, Văn Bàn. Trong thời gian tới, sẽ có thêm 2 cơ sở điều trị dành cho người nhiễm HIV/AIDS tại Bệnh viện Đa khoa huyện Sa Pa và Bảo Yên, nâng tổng số cơ sở điều trị HIV/AIDS trên địa bàn toàn tỉnh lên 6 cơ sở, nhằm nâng cao chất lượng khám và điều trị cho những người lây nhiễm HIV. Qua đó, góp phần giảm tác hại của HIV/AIDS đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, công tác phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Ông Trần Minh Hiếu, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh cho biết: Nhóm đối tượng có nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS cao ở Lào Cai chủ yếu là người nghiện ma túy. Vì vậy, để tiếp cận và giám sát nhóm đối tượng này là rất khó khăn. Ngoài ra, trong xã hội vẫn còn tồn tại tình trạng kỳ thị, phân biệt đối xử với những người nhiễm HIV/AIDS. Chính điều này đã gây ảnh hưởng, trở thành rào cản trong việc tiếp cận các dịch vụ điều trị của người nhiễm HIV…

Cho đến nay, vẫn chưa có bất kỳ một loại thuốc nào có thể chữa khỏi căn bệnh thế kỷ - đại dịch HIV/AIDS. Do đó, việc phòng, chống sự lây lan HIV/AIDS trong cộng đồng là việc làm hết sức quan trọng, không chỉ của riêng các cơ quan chức năng, mà chính mỗi người dân cần phải nâng cao nhận thức trong việc phòng, chống lây nhiễm cho bản thân và toàn xã hội./.