Tân Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres. Ảnh: Alchetron

Ông Antonio Guterres, 67 tuổi, sẽ trở thành TTK thứ 9 của LHQ với nhiệm kỳ kéo dài từ ngày 1/1/2017 đến ngày 31/12/2022. Ông tốt nghiệp ngành kỹ sư vật lí và thông thạo 4 thứ tiếng: Bồ Đào Nha, Anh, Tây Ban Nha, Pháp. Ông gia nhập Đảng Xã hội năm 1974 và được bầu làm TTK của Đảng này năm 1992.

Trong giai đoạn giữ chức Thủ tướng Bồ Đào Nha từ năm 1995 đến 2002, ông Antonio Guterres được đánh giá có nhiều đóng góp vào công cuộc cải tổ hệ thống tài chính nước này. Sau khi đảng Xã hội thất bại trong cuộc bầu cử vào cuối năm 2001, ông quyết định từ chức vào năm 2002 và khẳng định sẽ dừng sự nghiệp chính trị trong nước để tập trung cho sự nghiệp ngoại giao ở nước ngoài. Ba năm sau đó, ông trở thành người phụ trách Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR). Trong suốt một thập kỷ giữ cương vị này, ông được ghi nhận là đã có nhiều nỗ lực không mệt mỏi giúp đỡ những người phải rời bỏ nhà cửa để chạy trốn xung đột, nghèo đói và thiên tai.

Phát biểu trước ĐHĐ LHQ, ông Ban Ki-moon chúc mừng các quốc gia thành viên LHQ đã không chỉ lựa chọn được một vị TTK mới mà còn tiến hành thành công tiến trình bầu chọn người lãnh đạo một cách công khai và minh bạch đầu tiên trong lịch sử hơn 70 năm của LHQ. Ông Ban Ki-moon ca ngợi ông Guterres là một nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm chính trị, với 2 nhiệm kỳ giữ chức Thủ tướng Bồ Đào Nha và hơn 10 năm phụ trách Cao ủy LHQ về người tị nạn. Theo ông Ban Ki-moon, những phẩm chất chính trị của ông Guterres cũng là những đặc điểm nổi bật của các nhân viên và quan chức của LHQ, đó là hợp tác vì lợi ích chung và chia sẻ trách nhiệm đối với mọi người dân và hành tinh.

Trong khi đó, chúc mừng ông Guterres, Chủ tịch ĐHĐ LHQ Peter Thompson tin tưởng TTK thứ 9 của LHQ sẽ tận tâm phục vụ cộng đồng thế giới.

Đại diện các nhóm nước thành viên LHQ (nhóm châu Phi, nhóm châu Á-Thái Bình Dương, nhóm Đông Âu, nhóm Mỹ Latinh, nhóm Anh, Tây Âu và một số nước khác) cũng lần lượt có các bài phát biểu thể hiện sự tán thành việc phê chuẩn ông Guterres làm tân TTK. Tất cả các bài phát biểu đều cam kết sẽ ủng hộ và hợp tác với ông Guterres đảm nhận vị trí mới trong bối cảnh LHQ đang đứng trước đòi hỏi cải tổ để thích ứng với những thách thức của thời đại mới.

Ông Antonio Gueterres trò chuyện với trẻ em tị nạn khi còn là Cao ủy LHQ về người tị nạn. Ảnh: AP

Trong bài phát biểu sau khi nhận trọng trách mới, ông Antonio Guterres bày tỏ cam kết sẽ phụng sự tất cả các quốc gia thành viên LHQ bằng thái độ công tâm, dựa trên những nguyên tắc đã được nêu rõ trong Hiến chương LHQ.

Ông Guterres khẳng định mình nhận thức rõ những thách thức mà LHQ đang phải đương đầu cũng như những hạn chế đối với quyền hạn của TTK. Theo ông, những vấn đề phức tạp của thế giới ngày nay chỉ có thể được giải quyết bằng cách tiếp cận khiêm nhường. Theo đó, một mình TTK không thể đưa ra tất cả các câu trả lời, không thể áp đặt quan điểm của mình, mà thay vào đó cần phải điều động những nhân viên tốt, đóng vai trò là người điều phối, tập hợp, gây dựng cầu nối và là người môi giới trung thực để giúp tìm ra những giải pháp có lợi cho tất cả các bên liên quan.

Còn phát biểu trước các phóng viên sau cuộc họp của ĐHĐ LHQ, ông Guterres nhấn mạnh đã tới lúc các quốc gia cần phải vượt qua những khác biệt xung quanh cách thức chấm dứt cuộc chiến Syria. Trong bối cảnh chỉ còn 2 ngày nữa là diễn ra cuộc đàm phán quốc tế về cuộc khủng hoảng này, ông Guterres nói: "Điều quan trọng hơn cả là phải đoàn kết bất luận đang tồn tại những khác biệt như thế nào. Đã tới lúc cần phải đấu tranh vì hòa bình".

Trước đó, trong buổi điều trần trước ĐHĐ hồi tháng 4 để tranh cử vào chiếc ghế TTK, ông Guterres nói rằng những năm làm việc ở Cao ủy LHQ về người tị nạn mang lại cho ông những kinh nghiệm hết sức quý báu. Ông cảm thấy có nghĩa vụ phải làm một điều gì đó để giúp những người đang đau khổ tận cùng như những người tị nạn. Và nơi mà ông có thể đóng góp nhiều nhất để giải quyết các cuộc khủng hoảng toàn cầu là tại LHQ, nên ông quyết định tranh cử chức Tổng thư ký Liên hợp quốc./.