Việc giao đất cho các hộ dân khu tái định cư đảm bảo theo đúng các quy định của Nhà nước, phù hợp với nhu cầu sử dụng đất theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Hai địa phương có số hộ tái định cư đông nhất là thành phố Lào Cai với 1.100 hộ ở 7 khu tái định cư, huyện Bảo Thắng 541 hộ với 855 suất đất; các huyện Văn Bàn, Bảo Yên, Bát Xát cũng hoàn thành các khu tái định cư để bố trí chỗ ở cho nhân dân. Các khu tái định cư góp phần làm thay đổi diện mạo nhiều xã, phường và chưa nơi nào xảy ra hiện tượng tham nhũng, làm sai hoặc để hộ dân thuộc diện di dời không được cấp đất tái định cư.

Khu tái định cư Làng Thác, xã Cam Đường (thành phố Lào Cai).

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Trưởng Ban Quản lý giải phóng mặt bằng Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai, tỉnh Lào Cai cho biết: Trong quá trình triển khai đền bù, xây dựng các khu tái định cư, cấp đất cho các hộ gia đình ở một số địa phương vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc như: Giá bồi thường, hỗ trợ chưa phù hợp; nhận thức về công tác giải phóng mặt bằng ở một số người dân còn chưa cao. Bên cạnh đó, quá trình triển khai thi công các hạng mục của đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai, nhiều hộ dân đã bị ảnh hưởng đất sản xuất nông nghiệp, diện tích ao nuôi thủy sản, công trình thủy lợi và các công trình dân sinh khác… Trong đó, huyện Bảo Thắng có 30 hộ bị đất đá tràn xuống ruộng, ao hồ, 6 hộ bị hư hỏng công trình dân sinh; huyện Bảo Yên 90 hộ có đất nông, lâm nghiệp bị ảnh hưởng; huyện Văn Bàn 14 hộ… gây ảnh hưởng đến việc phát triển sản xuất, đời sống của người dân.

Để tổ chức đền bù, hỗ trợ cho các hộ dân bị mất đất ở, đất sản xuất và bị ảnh hưởng trong quá trình thi công các hạng mục đường cao tốc, các cấp chính quyền từ tỉnh đến địa phương, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể đã tích cực vào cuộc, vận động nhân dân chấp hành các quy định của Nhà nước và triển khai xây dựng các khu tái định cư. Trong đó, chú trọng giải quyết đền bù, bồi thường thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng đất sản xuất một cách thỏa đáng; làm thủ tục thu hồi những diện tích bị ảnh hưởng không có khả năng khắc phục; triển khai sửa chữa các công trình thủy lợi, lưới điện, hoặc các công trình dân sinh khác… Đến nay, việc đền bù, hỗ trợ cho các hộ bị ảnh hưởng đã cơ bản hoàn thành, các hộ dân tái định cư đã có nơi ở mới, ổn định cuộc sống - ông Tuấn cho biết thêm.

Nhằm hỗ trợ các hộ dân ở 8 xã dọc tuyến nơi đường cao tốc đi qua bị ảnh hưởng phải di chuyển đến các khu tái định cư và các hộ dân bị mất đất sản xuất, tỉnh đã phối hợp với Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam, Ngân hàng châu Á (ADB) triển khai chương trình phục hồi thu nhập cho người dân Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Chương trình này xây dựng các mô hình phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, chăn nuôi và hỗ trợ, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm… Qua thời gian triển khai thực hiện, đến nay, các mô hình hỗ trợ đang tiến triển tốt.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Văn Dụng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bảo Yên cho biết: Nhờ sự hỗ trợ của chương trình phục hồi thu nhập cho người dân Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai nên hàng trăm hộ dân ở xã Cam Cọn (Bảo Yên) đã có cuộc sống ổn định. Để giúp người dân tái định cư, hòa nhập nhanh với nhịp sống nơi ở mới, cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc đã cử cán bộ đến tuyên truyền kiến thức làm kinh tế cho bà con. Nhờ đó, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi sang chăn nuôi, trồng trọt với những phương thức mới và khoa học. Đặc biệt có 45 hộ bị mất đất sản xuất được chương trình ưu tiên hỗ trợ gần 350 triệu đồng thực hiện mô hình nuôi lợn thịt, nuôi gà, trồng chuối đặc sản… đến nay, đa số các mô hình đều mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người dân yên tâm sản xuất, phát triển kinh tế.

Hiện nay, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam đang tiếp tục triển khai chương trình phục hồi thu nhập cho người dân tái định cư thuộc Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai với các dự án hỗ trợ chăn nuôi lợn thịt, lợn nái sinh sản và chăn nuôi gia cầm; các dự án trồng một số cây nông, lâm nghiệp khác có giá trị kinh tế cao cho các hộ dân tái định cư và các hộ dân bị mất đất sản xuất để đảm bảo cho nhân dân tái định cư có cuộc sống bằng và tốt hơn nơi ở cũ.