Văn Bàn – vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa

Nằm ở phía Nam của tỉnh Lào Cai, Văn Bàn có diện tích lớn thứ 2 trong tỉnh với 12 dân tộc anh em cùng chung sống gồm: Kinh, Tày, Mông, Dao, Giáy, Thái, Nùng, Mường, Hoa, Phù Lá, Sán Chay, Hà Nhì, đông nhất là dân tộc Tày (chiếm hơn 50%). Đặc biệt, Văn Bàn là huyện duy nhất của tỉnh Lào Cai có dân tộc Mông Xanh - một trong 4 ngành của dân tộc Mông cư trú ở Việt Nam.

Văn Bàn hội đủ những điều kiện cho du lịch văn hóa, sinh thái và tâm linh. Đến Văn Bàn, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của đỉnh núi Gia Lan cao vời ẩn hiện trong làn sương sớm. Khánh Yên Thượng nằm khiêm nhường dưới chân núi như nét nhấn trong bức tranh tổng thể của vùng đất Văn Bàn. Di tích lịch sử cách mạng “Khu du kích Gia Lan” từng ghi đậm chiến công của du kích Văn Bàn đánh Pháp, giải phóng quê hương.

Nằm giữa dãy núi Hoàng Liên Sơn phía Tây Bắc và dãy con Voi phía Đông Nam cùng ven sông Hồng và nhiều con suối thơ mộng như ngòi Nhù, ngòi Chăn, Nậm Tha, Nậm Mả… cấu tạo địa chất đã hình thành những hang động qua quá trình phong hóa, thủy hóa hàng triệu năm như Thẳm Dương, Thẳm Sáng. Ngược theo dòng suối sẽ thấy hàng ngàn viên đá, tảng đá muôn hình vạn dạng nằm la liệt trên triền suối.



Vẻ đẹp Thẩm Dương - Văn Bàn. (Ảnh: Nguyễn Cường)

 
Đặt chân đến Liêm Phú, Nậm Xây, Nậm Xé thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên, bầu không khí trong lành và dáng vẻ hoang sơ hiện ra trước mắt với thảm thực vật, động vật phong phú, nhiều loại gỗ quý như pơ mu, đinh, dổi, thú hiếm, chim, bò sát lưỡng cư… Đó là những kho bảo tồn về sinh học vô cùng hấp dẫn. Ngoài ra, du khách sẽ được ngắm dòng thác Bay dưới nắng xuân tung bọt trắng xóa tạo nên muôn sắc cầu vồng kỳ ảo.

Văn Bàn còn là vùng không gian văn hóa với những di tích lịch sử có giá trị gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đến với đền Ken (thuộc xã Chiềng Ken) tọa lạc trên đỉnh đồi cao 183,7 mét so với mực nước biển, du khách sẽ ngạc nhiên khi bắt gặp những cây đại thụ cao vút tỏa tán mướt xanh xuống ngôi đền uy nghiêm, trầm mặc. Khu di tích thờ tướng Nguyễn Hoàng Long, người có nhiều công lao cùng thuộc hạ dòng họ Nguyễn ở thế kỷ XVIII đánh đuổi giặc ngoại xâm, khai khẩn đất hoang, lập làng yên dân.

Nằm bên tả ngạn sông Hồng là đền Cô thuộc xã Tân An thờ công chúa Nguyễn Hoàng Bà Xa, người đã sát cánh cùng cha là tướng Hoàng Bảy triều Hậu Lê (1740 - 1786) đánh giặc bảo vệ miền biên viễn.

Văn Bàn còn lưu giữ kho tàng những giá trị văn hóa phi vật thể giàu tính nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc với những phong tục tập quán và lễ hội hấp dẫn như hội Lồng tồng, hội chơi hang vào các ngày 5 - 8 tháng Giêng cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và thổ lộ tình yêu đôi lứa. Hội đền Ken, đền Cô diễn ra vào các ngày 7 và 17 tháng Giêng để tưởng nhớ tổ tiên, khắc ghi cội nguồn dân tộc. Nếu có dịp được tham dự những lễ hội này, du khách sẽ được đắm mình trong các cuộc vui ý vị và đậm đà bản sắc./.
Phương Hiền

Tin Liên Quan

Gieo tri thức giữa bản làng

Những giá sách tại nhà văn hóa thôn Ao Luông, xã Liên Sơn đã mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận tri thức, học hỏi kinh nghiệm, tìm hướng phát triển kinh tế gia đình. Từ sự chung tay của cộng đồng, văn hóa đọc từng bước lan tỏa, góp phần xây dựng cộng đồng học tập ngay từ cơ sở.

Hạt nhân tiếp nối mạch nguồn văn hóa Mông Suối Giàng

Giữa trùng điệp mây ngàn Suối Giàng, khi tiếng khèn, tiếng sáo Mông đứng trước nguy cơ mai một theo dòng chảy thời gian, chàng trai trẻ Sùng A Mạnh đã đưa ra một lựa chọn đầy bản lĩnh: trở về bản làng để giữ “hồn” di sản quê hương. Bằng tiếng khèn, tiếng sáo da diết và tư duy sáng tạo của thế hệ...

Mường Khương tổng duyệt Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026

Chiều 4/11, xã Mường Khương tổ chức tổng duyệt chương trình Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026, rà soát các nội dung và công tác chuẩn bị trước khi lễ hội diễn ra trong hai ngày 7–8/11.

Lưu giữ và phát triển các giá trị truyền thống

Tiếng khèn, điệu múa, đường kim mũi chỉ thêu hoa văn truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền qua hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao tại Lào Cai. Chính sách hỗ trợ của tỉnh đã tạo thêm điều kiện để các câu lạc bộ duy trì sinh hoạt, phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo...

Gìn giữ bản sắc văn hóa trong mỗi gia đình

Giữa cuộc sống hiện đại, nơi gìn giữ văn hóa truyền thống tốt nhất và lâu bền nhất chính là trong từng gia đình. Trong mỗi nếp nhà của người Mông, người Dao, người Tày hay người Thái..., văn hóa ở ngay trong nét sinh hoạt hằng ngày.

Chuyển đổi số trong tổ chức Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Lào Cai lần thứ I năm 2026: Đổi mới phương thức điều hành, nâng cao tính chuyên nghiệp

Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Lào Cai lần thứ I năm 2026 không chỉ ghi dấu ấn bởi quy mô tổ chức, số lượng môn thi đấu và sự tham gia đông đảo của các đoàn vận động viên, mà còn thể hiện những đổi mới trong phương thức tổ chức, điều hành thông qua ứng dụng công nghệ số.