Hướng dẫn công tác an toàn, phòng tránh sét
Trước tình hình thời tiết có những diễn biến phức tạp, khó lường, hiện tượng mưa dông, sấm chớp kèm theo sét đánh xảy ra ở nhiều địa phương gây thiệt hại về người và tài sản. Để chủ động phòng, tránh, hạn chế đến mức thấp nhất và không để xảy ra cháy nổ, tai nạn do sét đánh gây ra, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo công tác an toàn, phóng chống sét.
Không sử dụng điện thoại thi thấy có dấu hiệu mưa dông, sấm chớp.
Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn nhân dân hiểu về sét và chủ động phòng, tránh sét.
Tổ chức thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 08/2010/CT-UBND ngày 01/12/2010 của UBND tỉnh về tăng cường công tác bảo hộ lao động, an toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ trong tình hình mới; kiểm tra, rà soát, đánh giá, lập kế hoạch và tổ chức di chuyển các hộ dân, nơi ở của người lao động ra khỏi khu vực có nguy cơ dễ bị ảnh hưởng của giông lốc, sét đánh.
Tổ chức kiểm tra, đo điện trở tiếp đất hệ thống chống sét các công trình xây dựng, nhà xưởng, trụ sở làm việc… của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, đặc biệt chú ý đối với các công trình thường tập trung đông người chợ, trường học, bệnh viện, nhà trẻ mẫu giáo; các công trình yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, cháy nổ như viễn thông, phát thanh truyền hình, kho chứa nhiên liệu, vật liệu dễ cháy nổ… trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý của địa phương, đơn vị, doanh nghiệp; bảo đảm 100% hệ thống chống sét và tiếp địa máy, thiết bị phải được thiết kế, lắp đặt, nghiệm thu, kiểm tra, đo điện trở tiếp đất theo quy định của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9385:2012 Chống sét công trình xây dựng – Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống và các tiêu chuẩn ngành về tiếp đất và chống sét hiệ hành.
Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn đến cán bộ, công chức, viên chức, sinh viên, học sinh trong các cơ quan, đơn vị, trường học; người lao động trong các doanh nghiệp; người dân của cơ sở xã, phường, thị trấn nắm được những kiến thức cơ bản về phòng, chống sét đánh khi thấy trời có mưa giông, sấm chớp.
Một số biện pháp phòng tránh sét đánh
Thực hiện quy tắc nghe, nhìn
- Khi nghe bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết cần có biện pháp phòng tránh phù hợp. Khi làm ở khu vực nào đó, để ý trước các nơi có thể trú mưa và tránh sét an toàn. Phải tính được thời gian từ chỗ làm việc đến nơi an toàn. Thường thì cơn giông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40km/h. Nói chung khi đang ở nơi không an toàn thì cần phải để ý đến các dấu hiệu của giông như mây đen, không khí lạnh, gió.
- Khi sét xảy ra, thoạt tiên ta thấy tia chớp loé lên và sau đó là có tiếng sấm kèm theo. Nếu tính khoảng thời gian từ lúc tia chớp loé lên và lúc nghe thấy tiếng sấm thì có thể xác định được khoảng cách tới nơi sét xảy ra. Chia số giây cho 3 ta được khoảng cách đến tia sét. Ví dụ đếm được 3 giây thì sét cách vị trí đứng là 3/3=1km.
- Nếu như khoảng thời gian đếm được từ khi thấy chớp và nghe tiếng sấm nhỏ hơn 30 giây, thì bạn đã nằm trong tầm ngắm của tia sét rồi và phải cẩn thận.
- Nếu thời gian này nhỏ hơn 20 giây thì phải di chuyển đến nơi an toàn hơn.
- Khi nghe thấy tiếng sấm đầu tiên bất kể là gì cũng cần phải thấy nguy hiểm đã đến. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa tới 15-20km.
Tránh sét khi đang ở trong nhà
- Khi trời sắp xảy ra mưa giông, thì biện pháp tránh sét tốt nhất là nên về nhà. Chỗ an toàn để tránh sét là toà nhà, hay công sở có lắp đặt hệ thống chống sét (đơn giản nhất là cột thu lôi Franklin).
- Khi ở trong nhà thì nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước, không nên dùng điện thoại trừ trường hợp rất cần thiết. Nên rút phích cắp các thiết bị điện trước lúc có giông gần xảy ra.
- Với các đường dây điện thoại hay dây điện vì nối với lưới bên ngoài nên rất có thể bị ảnh hưởng sét đánh lan truyền. Nên tránh xa các dây này và các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1m. Vô tuyên nối với dây anten để ngoài trời cũng rất cần rút ra khi có giông.
Tránh sét khi đang ở ngoài trời
- Trong trường hợp không kịp chạy tìm nơi ẩn náu an toàn, tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tránh các khu vực cao hơn xung quanh, tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, máy, hàng rào sắt.
- Tìm chỗ khô ráo, nếu xung quanh có cây cao hơn thì nên tìm chỗ thấp, tìm vị trí cây thấp.
- Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ. Phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất. Nhón chân, không được nằm xuống đất. Đứng xa các vật cao, ra ngay khỏi những nơi chứa nước như bãi biển, ao, hồ, mương. Các vùng đỉnh núi hay sườn núi nhô cao cũng rất nguy hiểm. Nếu ở trong rừng thì tìm những nơi cây thấp hơn và thưa để tránh.
- Không đứng thành nhóm người gần nhau. Nếu như bạn cảm thấy tóc bị dựng lên (như cảm giác điện khi sờ tay trước mặt tivi) thì điều đó có nghĩa là có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào.
- Lập tức cúi ngồi xuống và lấy tay che tai, không nằm xuống đất hay đặt tay lên đất.
- Đối với các vật có bề mặt kim loại như xe buýt, tàu hoả, ô tô, ...nếu không thò người ra ngoài và không chạm đến vỏ bọc thì ở những chỗ này là an toàn. Ngược lại đối vơi các ô tô, tàu thuỷ để hở hay không có vỏ bọc kim loại thì lại nguy hiểm.
- Sau khi nghe thấy tiếng sét 30 phút thì có thể trở lại làm việc bình thường.
Cấp cứu người bị sét đánh
- Người bị sét đánh thường chết ngay tức khắc; nhưng cũng có nhiều trường hợp nhẹ, nạn nhân thoát chết, song cần phải được cấp cứu kịp thời. Bệnh cảnh lâm sàng của người bị sét đánh giống như người bị điện giật. Nạn nhân ngất xỉu, ngừng thở, tim ngừng đập, mất tri giác, da tím xanh, chỗ bị sét đánh trên cơ thể cháy sém.
- Khi có người bị sét đánh, đặt nạn nhân nằm lên chỗ khô ráo, bằng phẳng, nới rộng quần áo để người bị nạn thở được dễ dàng. Khẩn trương làm ngay hô hấp nhân tạo kết hợp hà hơi thổi ngạt và xoa bóp tim ngoài lồng ngực. Cứ 5 lần xoa bóp tim ngoài lồng ngực thì hô hấp nhân tạo hoặc thổi ngạt một lần. Làm liên tục như thế 60-90 phút./.
