Nếu được thực thi, đây sẽ là một trong những đợt áp thuế có phạm vi rộng nhất kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng, đồng thời có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng thương mại với nhiều đối tác lớn và tạo thêm sức ép đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngày 21/7, Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer cho biết Washington sẽ "sớm có động thái" liên quan đến các mức thuế mới. Trả lời kênh CNBC, ông Greer không nêu thời điểm cụ thể nhưng cho biết chính quyền đang xây dựng một gói biện pháp có phạm vi bao phủ phần lớn hoạt động thương mại của Mỹ.

Theo ông Greer, một trong những căn cứ để Washington xem xét áp dụng các biện pháp thương mại mới là vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Ông cho rằng Mỹ hiện đã ban hành và thực thi nghiêm các quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, trong khi nhiều quốc gia khác chưa có quy định tương tự hoặc chưa thực hiện hiệu quả. Chính quyền Mỹ vì vậy muốn sử dụng các công cụ thương mại nhằm gây sức ép buộc các đối tác nâng cao tiêu chuẩn trong lĩnh vực này.

Trong khi đó, báo Financial Times dẫn các nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Donald Trump có thể công bố mức thuế từ 10-12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ khoảng 60 nền kinh tế ngay trong tuần này. Theo nguồn tin, Washington cho rằng các quốc gia này chưa có những biện pháp đủ mạnh nhằm ngăn chặn lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách tái định hình chính sách thuế quan sau những trở ngại pháp lý. Trước đó, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một số mức thuế được ban hành hồi đầu năm, Nhà Trắng đã áp dụng mức thuế toàn cầu tạm thời 10% đối với hàng nhập khẩu như một giải pháp chuyển tiếp. Tuy nhiên, biện pháp này sẽ hết hiệu lực vào ngày 24/7, buộc Washington phải tìm kiếm cơ sở pháp lý mới nếu muốn tiếp tục duy trì hoặc mở rộng chính sách thuế quan.

Các chuyên gia nhận định việc chuyển sang áp thuế theo từng nhóm quốc gia và từng cơ sở pháp lý riêng cho thấy chính quyền Mỹ đang điều chỉnh cách tiếp cận thay vì từ bỏ chính sách bảo hộ thương mại. Thay vì áp dụng một mức thuế chung, Washington có xu hướng sử dụng nhiều căn cứ pháp lý khác nhau để xử lý từng vấn đề cụ thể như lao động cưỡng bức, dư thừa năng lực sản xuất hay các hành vi thương mại bị coi là không công bằng.

Thực tế, chỉ trong những ngày gần đây, Mỹ đã liên tiếp triển khai các biện pháp thuế mới đối với một số đối tác. Tuần trước, Washington thông báo áp thuế 25% đối với nhiều sản phẩm của Brazil và áp mức thuế lên tới 50% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada. Song song với các cuộc điều tra liên quan đến lao động cưỡng bức, Mỹ cũng đang tiến hành các cuộc điều tra riêng về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất tại một số nền kinh tế. Kết quả của các cuộc điều tra này có thể trở thành cơ sở để Washington tiếp tục áp đặt các mức thuế bổ sung trong thời gian tới.

Việc mở rộng các biện pháp thuế quan được dự báo sẽ tiếp tục làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ với nhiều đối tác thương mại lớn, trong đó có Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc. Theo giới phân tích, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ phải đối mặt với mức độ bất định cao hơn khi liên tục phải theo dõi những thay đổi trong chính sách thương mại của Washington để xác định mặt hàng nào chịu thuế, mức thuế áp dụng cũng như thời điểm có hiệu lực. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh mà còn tác động tới hoạt động logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Ngozi Okonjo-Iweala từng cảnh báo rằng xu hướng gia tăng các rào cản thương mại và sự phân mảnh của kinh tế thế giới có thể làm suy giảm tăng trưởng thương mại toàn cầu, đẩy chi phí sản xuất lên cao và ảnh hưởng tiêu cực tới triển vọng kinh tế thế giới. Trong khi đó, cựu Kinh tế trưởng Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Maurice Obstfeld cho rằng sự thiếu ổn định trong chính sách thương mại thường khiến doanh nghiệp trì hoãn đầu tư, điều chỉnh chuỗi cung ứng và thu hẹp kế hoạch mở rộng sản xuất.

Trong bối cảnh đó, quyết định sắp tới của Washington được đánh giá sẽ không chỉ tác động đến quan hệ thương mại song phương giữa Mỹ với từng đối tác mà còn có thể tạo ra những ảnh hưởng lan tỏa đối với thương mại và đầu tư toàn cầu. Nếu các mức thuế mới được triển khai đúng như dự kiến, chính sách thuế quan nhiều khả năng sẽ tiếp tục là công cụ trọng tâm trong chiến lược kinh tế đối ngoại của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đồng thời mở ra một giai đoạn cạnh tranh thương mại mới với phạm vi rộng và mức độ phức tạp lớn hơn./.

https://baochinhphu.vn/thue-quan-hoa-ky-chuan-bi-mot-goi-thue-moi-tren-dien-rong-sau-khi-muc-thue-toan-cau-10-sap-het-hieu-luc-102260722093218724.htm