Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA) bao gồm 4 nước: Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein. Hai bên đã trải qua 21 phiên đàm phán chính thức. Phiên đàm phán gần nhất diễn ra tại Iceland từ ngày 17-22/6.

Ngày 22/6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã dẫn đầu đoàn đàm phán Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA tại Liechtenstein để trao đổi về các vấn đề cuối cùng còn tồn đọng để kết thúc đàm phán.

Theo Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), ngày 2/7, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc đã kết thúc đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-EFTA. Hiệp định này được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn hợp tác mới, tạo nền tảng vững chắc cho việc thúc đẩy thương mại, đầu tư và mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa Việt Nam và các quốc gia EFTA.

Thông báo này được đưa ra sau cuộc họp Bộ trưởng EFTA tại Reykjavík, Iceland ngày 22/6, đánh dấu việc hai bên chính thức hoàn tất tiến trình đàm phán. Trước đó, các nhóm đàm phán của EFTA và Việt Nam đã tiến hành nhiều ngày đàm phán kỹ thuật tại Reykjavík ngay trước thềm chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA.

Hội nghị Bộ trưởng tại Iceland có sự tham dự của bà Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, Bộ trưởng Ngoại giao Iceland; ông Espen Barth Eide, Bộ trưởng Ngoại giao Na Uy; bà Sabine Monauni, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Liechtenstein; ông Guy Parmelin, Tổng thống kiêm Bộ trưởng Kinh tế, Giáo dục và Nghiên cứu Thụy Sĩ; và ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam.

Đàm phán FTA Việt Nam-EFTA được khởi động lại từ ngày 8/9/2025 tại Geneva và đã trải qua 5 phiên đàm phán. Hiệp định này mang tính toàn diện và hiện đại, bao trùm nhiều lĩnh vực: Thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, quy tắc xuất xứ, các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật, rào cản kỹ thuật đối với thương mại, đầu tư, quyền sở hữu trí tuệ, biện pháp phòng vệ thương mại, mua sắm chính phủ, thương mại và phát triển bền vững, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như hợp tác và nâng cao năng lực. 

Hiệp định hướng tới việc tăng cường quan hệ thương mại giữa các quốc gia EFTA và Việt Nam thông qua việc xóa bỏ hoặc giảm thuế quan, tạo thuận lợi thương mại và thúc đẩy phát triển bền vững.

Phát biểu tại cuộc họp Bộ trưởng EFTA, ông Espen Barth Eide nhấn mạnh: "Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, việc củng cố quan hệ với các đối tác thương mại tin cậy càng trở nên quan trọng. Tôi vui mừng khi chúng ta đạt được một hiệp định thương mại tự do đầy tham vọng và mang tính định hướng tương lai, giúp cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận thị trường hàng hóa và dịch vụ, đồng thời tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như phát triển bền vững và quyền sở hữu trí tuệ. Tôi tin tưởng rằng hiệp định này sẽ mở ra nhiều cơ hội thương mại mới cho doanh nghiệp tại các quốc gia EFTA và Việt Nam".

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định ý nghĩa đặc biệt của Hiệp định: "Hiệp định cũng mang ý nghĩa đặc biệt khi kết nối các nền kinh tế có thế mạnh bổ trợ cho nhau. Một bên là các nước EFTA với năng lực hàng đầu thế giới về đổi mới sáng tạo, công nghệ, tài chính, năng lượng sạch và phát triển bền vững; bên kia là Việt Nam-một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á, đang nổi lên như một trung tâm sản xuất, thương mại và đầu tư quan trọng của khu vực. Quan trọng hơn, Hiệp định tạo nền tảng để đưa quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và các nước EFTA bước sang một giai đoạn phát triển mới. Với những cam kết toàn diện và tiêu chuẩn cao, Hiệp định sẽ tạo dựng môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có thể dự báo được, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các dòng chảy thương mại, đầu tư, công nghệ và tri thức giữa hai bên".

Trong thập kỷ qua, thương mại giữa EFTA và Việt Nam tăng trưởng ổn định. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,8 tỷ EUR, với thặng dư thương mại của Việt Nam đạt 2,5 tỷ EUR, tăng mạnh so với mức 0,5 tỷ EUR mười năm trước (không tính số liệu vàng của Thụy Sĩ).

Các mặt hàng xuất khẩu chính của EFTA sang Việt Nam gồm máy móc điện, thủy sản, dược phẩm và máy móc cơ khí; trong khi Việt Nam xuất khẩu chủ yếu máy móc điện, giày dép, hàng may mặc và máy móc cơ khí. Các nhóm hàng nhập khẩu này đều ghi nhận mức tăng trưởng bình quân trên 10% mỗi năm trong thập kỷ qua.

Việc kết thúc đàm phán mở ra giai đoạn hợp tác mới, đặt nền tảng vững chắc cho việc thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa hai bên, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm.