Kiến tạo nền móng cho sự phát triển lâu dài

Trong mọi giai đoạn phát triển, giáo dục luôn được xác định là quốc sách hàng đầu. Với Lào Cai - một tỉnh miền núi có địa bàn rộng, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW càng mang ý nghĩa đặc biệt khi đặt mục tiêu tạo bước đột phá về chất lượng nguồn nhân lực, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, tỉnh Lào Cai đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng hệ thống kế hoạch đồng bộ từ cấp tỉnh đến ngành giáo dục. Những mục tiêu của Nghị quyết được tích hợp vào các chương trình, đề án phát triển giáo dục giai đoạn 2026 - 2030, tạo sự thống nhất từ chủ trương đến hành động.

Không chỉ dừng ở việc ban hành văn bản, ngành Giáo dục và Đào tạo còn tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho cơ sở. Đến nay, 10/11 nhiệm vụ cần triển khai ngay đã hoàn thành, toàn bộ 7 nhiệm vụ theo lộ trình đang được thực hiện đúng tiến độ; 13 chỉ tiêu chủ yếu đều đang được triển khai theo kế hoạch. Đó là minh chứng cho quyết tâm đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống bằng những hành động cụ thể, thay vì chỉ dừng ở định hướng.

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai Nghị quyết là việc Lào Cai tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho giáo dục vùng khó khăn, coi đây là giải pháp căn cơ để phát triển bền vững. Hiện toàn tỉnh có 956 cơ sở giáo dục với hơn 486 nghìn người học; 88 trong tổng số 102 trường theo đề án sắp xếp mạng lưới đã được thực hiện, góp phần tinh gọn bộ máy nhưng vẫn bảo đảm quyền học tập của người dân.

 Đặc biệt, giáo dục dân tộc tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Toàn tỉnh hiện có 17 trường phổ thông dân tộc nội trú, 175 trường phổ thông dân tộc bán trú cùng 147 trường có học sinh bán trú, với gần 65 nghìn học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Song song với đó, tỉnh đang đầu tư xây dựng 9 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, mở rộng cơ hội học tập cho học sinh vùng cao. Những con số ấy phản ánh quan điểm xuyên suốt của tỉnh không để bất kỳ học sinh nào bị bỏ lại phía sau vì điều kiện địa lý hay hoàn cảnh kinh tế.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục tiếp tục được nâng lên rõ nét. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt trên 65%; tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 86%; 100% xã duy trì chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, trung học cơ sở mức độ 2 và xóa mù chữ mức độ 2.

Đáng chú ý, chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục khẳng định vị thế của Lào Cai khi học sinh toàn tỉnh giành 134 giải học sinh giỏi quốc gia trong năm học 2025 - 2026, tăng 6 giải so với năm học trước và xếp thứ 8 toàn quốc. Đây là kết quả cho thấy sự chuyển biến đồng đều giữa giáo dục đại trà và giáo dục chất lượng cao.

Chuyển đổi số mở ra không gian phát triển mới

Từ ngày 1/7/2025, theo chủ trương sắp xếp tổ chức hành chính, hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái hợp nhất thành tỉnh Lào Cai mới. Sau khi thực hiện chủ trương sáp nhập, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã nhanh chóng ổn định tổ chức và đẩy mạnh chuyển đổi số, đạt được nhiều kết quả tích cực. Hiện toàn tỉnh có 956 cơ sở giáo dục và đào tạo, gồm 925 cơ sở công lập và 31 cơ sở ngoài công lập, với quy mô 15.895 nhóm, lớp và 486.528 trẻ em, học sinh, học viên, sinh viên. Trong đó: giáo dục mầm non có 328 trường với 104.611 trẻ; giáo dục phổ thông có 794 trường với 354.504 học sinh; giáo dục thường xuyên có 18 cơ sở với 11.761 học viên; giáo dục nghề nghiệp có 06 cơ sở đào tạo cao đẳng, trung cấp với 9.492 học sinh, sinh viên; giáo dục đại học có 01 Phân hiệu Đại học Thái Nguyên với 2.980 sinh viên. Sau sáp nhập, hệ thống giáo dục được duy trì ổn định, tạo nền tảng thuận lợi để triển khai đồng bộ chuyển đổi số trong toàn ngành.

Đến nay, 100% cơ sở giáo dục đã thực hiện quản lý, điều hành trên môi trường số; 100% cơ sở giáo dục đã được kết nối Internet, 100% trường học sử dụng phần mềm quản lý và hồ sơ điện tử; 100% cơ sở giáo dục được kết nối băng thông rộng, gần 60% các cuộc họp, hội nghị, tập huấn được tổ chức trực tuyến, hệ thống thiết bị công nghệ, phòng học tin học được đầu tư đồng bộ, phục vụ hiệu quả dạy học và quản lý số; 100% trường tiểu học và THCS tổ chức dạy môn Tin học. Các mô hình "Trường học hạnh phúc", "Trường học xanh - an toàn", trường học số tiếp tục được nhân rộng bởi chuyển đổi số trong trường học sẽ tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai, từ đó hình thành kỹ năng, ý thức công dân trong đời sống số.

Song song với đó, đội ngũ nhà giáo tiếp tục được quan tâm phát triển. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo đạt trên 95%; hơn 1.100 viên chức giáo dục được tuyển dụng trong năm học 2025 - 2026, góp phần từng bước khắc phục tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều địa phương. Đây chính là yếu tố quyết định để thực hiện thành công mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong giai đoạn mới.

Trường THCS Yên Ninh, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai đã có những kết quả nổi bật về chuyển đổi số giáo dục của tỉnh. Nhà trường đã xây dựng kế hoạch chuyển đổi số, trong đó, tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, dạy học và kiểm tra, đánh giá; hướng tới xây dựng môi trường giáo dục số hiện đại, hiệu quả và đồng bộ. Nội dung triển khai bao gồm: sử dụng các phần mềm quản lý trường học, chữ ký số, hồ sơ điện tử; tổ chức dạy học trực tuyến, xây dựng kho học liệu số, ngân hàng câu hỏi; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số trong giảng dạy. Đồng thời, nhà trường chú trọng phát triển hạ tầng công nghệ, đảm bảo 100% lớp học kết nối Internet; triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ công trực tuyến và tăng cường tương tác giữa nhà trường với phụ huynh trên nền tảng số.

Một tiết học môn Ngữ Văn ứng dụng chuyển đổi số thu hút sự chú ý của các em học sinh tại trường THCS Yên Ninh, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai.

Từ năm 2016 - 2017, nhà trường đã được đầu tư đảm bảo 100% phòng học thông minh; 100% giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy; tích cực sử dụng bài giảng điện tử, học liệu số, phần mềm dạy học và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế bài giảng. Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong dạy và học, trong giai đoạn 2022 - 2025, nhà trường có 70 lượt giáo viên giỏi cấp trường, 28 giáo viên giỏi cấp thành phố, 1 giáo viên giỏi cấp tỉnh; 60 sáng kiến cấp trường; 16 sáng kiến cấp cơ sở; 01 sáng kiến cấp tỉnh; Tỉ lệ học sinh có kết quả học tập giỏi, khá hàng năm từ 70 đến 75%; tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THCS 99,5%. Kết quả thi học sinh giỏi cấp thành phố có 168 Giải; cấp tỉnh có 48 Giải, trong đó số lượng học sinh đạt giải môn Tin học tăng theo các năm học.…

Bên cạnh những kết quả tích cực, ngành Giáo dục Lào Cai vẫn đối mặt với không ít khó khăn như: nguồn vốn đầu tư còn hạn chế; tình trạng thiếu giáo viên chưa được giải quyết triệt để; nhiều công trình trường học, nhất là tại vùng cao, vùng biên giới còn thiếu điều kiện đầu tư; tỷ lệ học sinh sau trung học cơ sở tiếp tục học lên trung học phổ thông và giáo dục thường xuyên vẫn thấp hơn mục tiêu đề ra. Đặc biệt, kinh phí chi trả dạy vượt giờ cho giáo viên còn tồn đọng trên 400 tỷ đồng, tạo áp lực lớn đối với ngành giáo dục… Những tồn tại đó cho thấy yêu cầu phải tiếp tục ưu tiên nguồn lực, hoàn thiện cơ chế, chính sách và bổ sung biên chế để bảo đảm chất lượng giáo dục trong giai đoạn tới.

Với nền tảng đã được tạo dựng cùng quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống, giáo dục Lào Cai đang đứng trước cơ hội lớn để tạo bước đột phá thực chất. Khi mỗi trường học trở thành môi trường học tập hiện đại, mỗi giáo viên được tạo điều kiện phát huy năng lực và mỗi học sinh, dù ở vùng cao hay vùng thấp, đều được tiếp cận nền giáo dục chất lượng, thì giáo dục sẽ thực sự trở thành động lực phát triển nhanh, bền vững, góp phần xây dựng Lào Cai trở thành cực tăng trưởng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc trong những năm tới./.