Với sự kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch đã giúp xã Phình Hồ mở ra cơ hội phát triển mới.

Sinh ra và lớn lên ở xã Phình Hồ, Mùa A Thắng – một chàng trai người Mông – đã quen với cuộc sống gắn liền cùng nương rẫy, núi đồi. Tuổi thơ của Thắng là những ngày theo cha mẹ phát cỏ, hái chè, làm rẫy từ sáng sớm đến chiều muộn. Dẫu cần cù, chăm chỉ nhưng cái nghèo vẫn đeo bám, thu nhập bấp bênh khiến gia đình quanh năm chật vật. Nhìn cha mẹ vất vả, Thắng chỉ mong mình lớn thật nhanh để có thể gánh vác, san sẻ phần nào nhọc nhằn.

Bước ngoặt đến khi mô hình du lịch cộng đồng được đầu tư, hình thành ngay trên mảnh đất quê hương. Với Thắng, đó là điều mới mẻ, thậm chí có phần xa lạ, nhưng cũng mở ra một cơ hội chưa từng có. Mạnh dạn nộp đơn xin làm việc tại khu du lịch, chàng trai người Mông bắt đầu hành trình thay đổi chính mình. Những ngày đầu còn rụt rè, bỡ ngỡ, song bằng sự kiên trì, Thắng dần học cách giao tiếp, phục vụ khách, kể câu chuyện về bản làng, về văn hóa dân tộc mình.

Thắng chia sẻ: “Càng làm, em càng thấy yêu công việc. Giờ em có việc làm ổn định, có lương hằng tháng để gửi về đỡ đần bố mẹ, cuộc sống bớt vất vả hơn mà vẫn được ở gần gia đình”. Câu chuyện của Thắng không phải là cá biệt, mà đang dần trở thành hình ảnh quen thuộc ở Phình Hồ hôm nay – nơi nhiều thanh niên người Mông đã tự tin học nghề, học tiếng phổ thông, thậm chí học thêm ngoại ngữ để phục vụ khách du lịch.

Song song với phát triển du lịch, người dân Phình Hồ cũng được hướng dẫn cách khai thác, nâng cao giá trị cây chè Shan Tuyết cổ thụ – “báu vật” của núi rừng nơi đây. Từ những cây chè mọc trên độ cao hàng nghìn mét, bà con đã biết chế biến đa dạng sản phẩm như hồng trà, bạch trà, diệp trà để đưa ra thị trường, tạo nguồn thu ổn định. Đặc biệt, sản phẩm chè Shan Tuyết Phình Hồ đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, trở thành niềm tự hào chung của cộng đồng.

Người dân khai thác giá trị cây chè Shan Tuyết cổ thụ để phát triển kinh tế bền vững.

Giá trị kinh tế tăng lên cũng đồng nghĩa với ý thức bảo vệ rừng, giữ núi được nâng cao. Những cây chè cổ thụ không chỉ là sinh kế mà còn là tài sản chung, gắn liền với văn hóa, với đời sống tinh thần của người Mông Phình Hồ. Du lịch cộng đồng vì thế không tách rời nông nghiệp, mà bổ trợ, nâng đỡ lẫn nhau, tạo nên hướng đi hài hòa và bền vững.

Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Phình Hồ, địa phương xác định phát triển du lịch phải gắn chặt với bảo tồn văn hóa dân tộc Mông. Từ nếp nhà truyền thống, trang phục, đến những điệu múa, tiếng khèn,… tất cả đều được gìn giữ, phục dựng và đưa vào phục vụ du lịch. Qua đó, không chỉ tạo điểm nhấn thu hút du khách, mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, tự hào và có trách nhiệm với bản sắc của dân tộc mình.

Đáng chú ý, nhiều bạn trẻ ở Phình Hồ đã bắt đầu làm quen với công nghệ, biết cách đưa hình ảnh bản làng, sản phẩm địa phương lên mạng xã hội để quảng bá rộng rãi hơn. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy sự chuyển biến trong tư duy, cách làm của người dân vùng cao trước yêu cầu của thời đại số.

Tuy nhiên, con đường phát triển du lịch cộng đồng ở Phình Hồ vẫn còn không ít khó khăn. Địa hình hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn, đặc biệt vào mùa mưa thường xảy ra sạt lở, ảnh hưởng đến việc đón khách và vận chuyển hàng hóa. Cơ sở hạ tầng còn thiếu thốn; trình độ dân trí chưa đồng đều, nhiều người lớn tuổi chưa thạo tiếng phổ thông, khiến việc tiếp cận nghề mới gặp trở ngại. Chính quyền địa phương mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ Nhà nước, các tổ chức và doanh nghiệp để người dân có điều kiện học nghề, làm du lịch một cách bài bản, chuyên nghiệp hơn.

Trước thực tế đó, xã Phình Hồ đang tích cực mở các lớp dạy nghề, hướng dẫn làm homestay, đào tạo kỹ năng giao tiếp theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân dễ học, dễ làm. Mục tiêu không chỉ là tăng thu nhập, mà quan trọng hơn là để bà con thực sự làm chủ sinh kế, làm chủ con đường phát triển của chính bản làng mình.

Từ những đổi thay ban đầu ở Phình Hồ có thể thấy, khi cộng đồng được trao cơ hội, được khơi dậy nội lực và niềm tin, du lịch cộng đồng sẽ trở thành “chìa khóa” mở ra cánh cửa thoát nghèo một cách bền vững. Con đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng giữa lưng chừng núi ấy, ánh sáng của hy vọng đã hiện hữu – được thắp lên từ sự nỗ lực của người dân, sự đồng hành của chính quyền và khát vọng vươn lên từ chính bản sắc văn hóa của đồng bào Mông nơi miền sơn cước Lào Cai.