Sau sáp nhập, thôn Lồ Sử Thàng thuộc xã Pha Long, tỉnh Lào Cai. Đây là nơi sinh sống của đồng bào người Nùng. Lồ Sử Thàng, theo tiếng địa phương có nghĩa là “Ao ốc”, là thôn vùng cao nằm giữa thung lũng đá vôi ở thượng nguồn sông Chảy. Theo lời kể của các bậc cao niên, tổ tiên người Nùng Dín xưa men theo khe núi, dòng sông để tránh nạn binh đao, dừng chân tại một hõm đá có nước, có sự sống và định cư từ đó. Trải qua nhiều thế hệ, đồng bào nơi đây hình thành nên một cộng đồng có ý chí bền bỉ, tinh thần tự lập cao và sự gắn kết chặt chẽ.

Trong một thời gian dài, Lồ Sử Thàng gần như tách biệt với bên ngoài. Con đường độc đạo vào thôn chỉ là lối mòn trâu ngựa, nhỏ hẹp, lầy lội vào mùa mưa, trơn trượt và giá lạnh vào mùa đông. Mọi hoạt động sản xuất, sinh hoạt, trao đổi hàng hóa của người dân đều gặp nhiều trở ngại. Việc vận chuyển nông sản hay vật dụng thiết yếu chủ yếu dựa vào sức người và gia súc, khiến đời sống kinh tế chậm phát triển, tỷ lệ hộ nghèo cao.

Những ngôi nhà cao tầng khang trang tại Lồ Sử Thàng.

Bước ngoặt quan trọng đến vào đầu năm 2013, khi tuyến đường bê tông vào Lồ Sử Thàng được khởi công trong khuôn khổ Chương trình xây dựng nông thôn mới. Nhà nước hỗ trợ vật liệu, cử cán bộ chuyên môn khảo sát, thiết kế; chính quyền địa phương và Nhân dân trong xã cùng các doanh nghiệp chung tay góp sức. Không phân biệt dân tộc, địa bàn, hơn 80 hộ dân trong thôn đã tích cực đóng góp ngày công lao động, kiên trì vượt qua điều kiện địa hình phức tạp để làm đường.

Sau nhiều năm thi công, gần 20km đường bê tông kiên cố, rộng rãi đã hoàn thành, thay thế hoàn toàn con đường đất trước đây, kết nối Lồ Sử Thàng với trung tâm xã và chợ trung tâm. Tuyến đường không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, đi lại bốn mùa, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.

Cùng với hạ tầng giao thông, phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát tại Lồ Sử Thàng cũng có nhiều chuyển biến rõ nét. Già làng Lùng Tà Chéng là một trong những người tiên phong xây dựng nhà kiên cố, tạo niềm tin và động lực cho bà con trong thôn. Từ những căn nhà kiên cố đầu tiên, phong trào đổi công, giúp nhau xây dựng nhà ở dần lan tỏa rộng khắp.

Hiểu biết, xông xáo, gần gũi với dân - nữ Bí thư chi bộ Lù Thị Câu cùng các đảng viên chi bộ ra hẳn "nghị quyết xây nhà", nêu cụ thể cách làm, số nhà xây từng năm, cắt cử đảng viên hỗ trợ từng nhóm liên gia lập tổ đổi công xây nhà cho nhau… Nhờ đó, nhiều hộ gia đình tiết kiệm được chi phí thuê nhân công, đồng thời tăng cường tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong cộng đồng.

Đặc biệt, năm 2020 được xem là cao điểm của phong trào xóa nhà tạm tại Lồ Sử Thàng. Mục tiêu ban đầu là xóa 10 nhà tạm, song đến hết năm, toàn thôn đã xây dựng được hơn 20 nhà mới, kịp thời giúp các hộ dân ổn định cuộc sống, yên tâm phát triển sản xuất. Đến nay, trong tổng số 83 hộ dân của thôn, đã có 80 hộ sở hữu nhà hai tầng kiên cố; chỉ còn 3 hộ đang ở nhà gỗ và dự kiến sẽ sớm được hỗ trợ để xóa bỏ trong thời gian tới.

Hiện nay, Lồ Sử Thàng khoác lên mình diện mạo mới với những tuyến đường bê tông sáng sạch, nhà cửa khang trang, đời sống người dân ngày càng nâng cao. Nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn đầu tư chăn nuôi, trồng trọt, con em được tạo điều kiện học tập tốt hơn. Không gian bản làng vùng cao trở nên rộn ràng, tràn đầy sức sống.

Sự đổi thay của Lồ Sử Thàng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của các chương trình phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời khẳng định vai trò chủ thể của Nhân dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Từ một thôn vùng cao gian khó, Lồ Sử Thàng hôm nay đã trở thành “phố núi” trù phú, bền vững, góp phần làm đẹp thêm hình ảnh một Lào Cai đổi mới, đoàn kết và giàu khát vọng vươn lên nơi biên cương Tổ quốc.