Văn Bàn - Những di tích lịch sử văn hoá
Huyện Văn Bàn có một hệ thống di tích lịch sử phong phú về loại hình và mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc. Điển hình là di tích như đền Cô Tân An (xã Tân An), đền Ken (xã Chiềng Ken) và khu di tích Pú Gia Lan (xã Khánh Yên Thượng).
Di tích lịch sử văn hoá đền Cô Tân An
Đây là một di tích có thời gian tồn tại hàng trăm năm. Là nơi thờ cúng của con gái “Thần Vệ Quốc” Hoàng Bẩy - người đã được phong danh “Trấn an hiển liệt”, một người có công với đất nước.
Di tích lịch sử văn hóa đền Cô Tân An.
Đền Cô Tân An cũng như các di tích khác đều chịu sự ảnh hưởng của tự nhiên cũng như con người, do vậy đền đã phải di chuyển nhiều lần và bị xuống cấp, tuy nhiên do yếu tố văn hoá tâm linh vẫn thu hút được nhiều du khách đến thăm quan.
Đền Cô Tân An còn là nơi giải toả tinh thần, sinh hoạt văn hoá cộng đồng của người dân nơi đây và là một trong những di tích quan trọng và có giá trị lớn của huyện Văn Bàn.
Di tích lịch sử văn hoá đền Ken
Di tích đền Ken được xây dựng trên 100 năm với mục đích thờ cúng dòng họ Nguyễn (Nguyễn thuộc Tây Sơn). Nguyễn Ánh trở lại từ Xiêm (Thái Lan) chiếm lại Phú Xuân (Huế) - Nghệ An - Thăng Long.... Đồng thời truy sát dòng họ Nguyễn (Nguyễn Huệ) buộc dòng họ Nguyễn (Nguyễn Huệ) phải ly tán, phiêu bạt khắp nơi. Trải qua nhiều thế hệ, họ đã thêm tên đệm là Đình (tức Nguyễn Đình...) để tránh sự truy sát của triều đình Nguyễn Ánh.
Đến thế hệ thứ VII có ông Nguyễn Đình Thu - người có tài nên được giữ chức tri phủ Văn Bàn, ông đã cho xây dựng đền Ken để tưởng nhớ tới những người có công với đất nước trong đó có Nguyễn Công Chất cùng các tướng lính quân Tây Sơn đứng đầu khởi nghĩa là vua Quang Trung.
Khu di tích Pú Gia Lan
Khu di tích Pú Gia Lan được hình thành từ năm 1947 dưới sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ Yên Bái là một căn cứ cách mạng quan trọng góp phần không nhỏ vào sự nghiệp giải phóng huyện Văn Bàn nói riêng và tỉnh Lào Cai nói chung.
Khu di tích Pú Gia Lan. (Ảnh: Báo Lào Cai)
Khu di tích Pú Gia Lan chính là nơi tập luyện của du kích, bộ đội và cung cấp cán bộ, bộ đội điạ phương cho đơn vị chủ lực. Đặc biệt, khu di tích còn xây dựng được một số cơ sở cách mạng ngay trong vùng địch.
Đây là một điểm di tích cách mạng quan trọng góp phần giáo dục ý thức cách mạng cho các thệ hệ mai sau, đồng thời giữ gìn khu di tích chính là bảo vệ môi trường sinh thái.
Mỗi di tích ở Văn Bàn đều có những giá trị quan trọng khác nhau. UBND tỉnh Lào Cai đã ra quyết định công nhận cả 3 di tích trên nhằm bảo tồn phát huy hơn nữa những giá trị của di tích./.
