Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020-2025 xác định phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2020-2025 là: "Phát huy giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Lào Cai trong xây dựng tỉnh Lào Cai phát triển và hội nhập. Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân”. Để triển khai Nghị quyết, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành 18 đề án trọng tâm giai đoạn 2020 – 2025. Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU, ngày 27/8/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Lào Cai đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững và nhiều nghị quyết về phát triển văn hóa, thể thao… đây chính là hành lang pháp lý quan trọng, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển.

Không gian Văn hóa Việt tại lễ hội Đền Thượng 2025.

Xác định xây dựng môi trường văn hóa là cơ sở để hình thành con người mới mang sắc thái Lào Cai, trong những năm gần đây, vấn đề xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh đã được các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên. Vai trò của văn hóa ngày càng thể hiện rõ trong việc xây dựng con người, có tác động to lớn trong đời sống xã hội. Phát triển văn hóa được chú trọng hơn về chủ trương, chính sách, nguồn lực và từng bước có sự gắn kết với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng hệ thống chính trị. Phát triển văn hóa được gắn kết chặt chẽ trong quy hoạch, kế hoạch phát triển của các ngành, lĩnh vực, tạo môi trường và điều kiện để người dân được công bằng thụ hưởng các thành quả phát triển chung của đất nước. Dịch vụ văn hóa trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang được phát triển, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 01 rạp chiếu phim thuộc Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh với quy mô 324 ghế ngồi, trang bị hệ thống âm thanh vòm, hiện đại, được đưa vào khai thác, sử dụng năm 2016; 150 cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, 03 vũ trường và một số cơ sở kinh doanh tổ chức sự kiện. Các dịch vụ văn hóa được tăng cường quản lý đúng quy định của pháp luật.

Tỉnh Lào Cai khuyến khích thành lập các doanh nghiệp kinh doanh về điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật, tổ chức sự kiện ngoài công lập; thị trường văn hóa đã manh nha hình thành một số công ty sự kiện phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân như Công ty TNHH nghệ thuật HT, Doanh nghiệp tư nhân kinh doanh Phòng trà Bolero coffee, rạp Beta Cinemas Lào Cai tại Trung tâm thương mại GO… góp phần tạo việc làm cho hàng trăm lao động, đồng thời đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa nghệ thuật của khán giả Lào Cai.

Đối với lĩnh vực du lịch văn hóa, tỉnh Lào Cai xác định việc phát triển du lịch văn hóa thành một ngành công nghiệp văn hóa của địa phương là phù hợp với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh đồng thời thúc đẩy cho sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa khác trên địa bàn tỉnh. Các giá trị của di sản văn hóa không chỉ tạo nên sự hấp dẫn, sự khác biệt trong sản phẩm du lịch mà còn là nguồn lực, sức mạnh mềm cho phát triển bền vững và quảng bá thương hiệu quốc gia, thương hiệu địa phương. Nhiều di tích, danh thắng đã trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, có giá trị của địa phương, tạo thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Đến năm 2024, toàn tỉnh có 02 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh; 41 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh cấp quốc gia; 02 bảo vật quốc gia; 22 di tích danh thắng cấp quốc gia và 34 di tích danh thắng cấp tỉnh. Nhiều di tích, danh thắng, lễ hội dân gian đã phát huy hiệu quả trở thành sản phẩm du lịch tâm linh nổi tiếng, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách.

Các lễ hội được phục dựng và bảo tồn.

Các loại hình sản phẩm du lịch mới của địa phương từ tài sản văn hóa có tính hấp dẫn, chân thực trên nền tảng gìn giữ văn hóa truyền thống. Công tác bảo tồn phục dựng lại nguyên bản các lễ hội đặc sắc, mang tính đại diện, tiêu biểu của cộng đồng được chú trọng, phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân và du khánh. Đến nay, đã có gần 20 lễ hội đặc sắc của 13 dân tộc, tiêu biểu như: Mông, Dao, Tày, Nùng, Giáy, La Chí, Hà Nhì được khôi phục, bảo tồn… Nhiều lễ hội tiêu biểu đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Một số lễ hội có quy mô vùng, quốc gia như lễ hội Gầu Tào của người Mông ở Mường Khương, lễ hội đền Thượng, lễ hội đền Bảo Hà, đền Cô Tân An thu hút hàng vạn lượt khách tham dự.

Thời gian tới, khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, bài học về phát triển văn hóa hài hòa, ngang tầm với phát triển kinh tế cần tiếp tục được vận dụng, phát huy đưa Lào Cai không chỉ trở thành trung tâm hoạt động văn hóa lớn vùng Tây Bắc mà còn là địa phương giàu mạnh về kinh tế, nhân dân câc dân tộc Lào Cai có cuộc sống ấm no, hạnh phúc./.