Lễ hội Gầu tào xã Pha Long năm 2025 diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 01 đến ngày 03 tháng 02 năm 2025 (tức từ ngày mùng 4 đến ngày mùng 6 tháng Giêng năm Ất Tỵ). Đây là lễ hội truyền thống có từ lâu đời của đồng bào Mông, phản ánh tín ngưỡng, phong tục, tập quán của dân tộc mông. Năm nay thời tiết thuận lợi nên lễ hội đã thu hút rất đông du khách đến từ các tỉnh thành trong cả nước như Tuyên Quang, Hà Giang, các huyện Sa Pa, Bắc Hà, Bảo Thắng, Si Ma Cai tham dự.

Lễ hội thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương tham dự.

Để tổ chức Lễ hội Gầu tào, huyện Mường Khương đã giao cho UBND xã Pha Long chuẩn bị cây nêu và lễ tế dân gian dựng theo phong tục; bố trí người chủ tế và tổ chức hành tế theo tập quán cổ truyền của đồng bào dân tộc Mông.

Việc chuẩn bị cho lễ hội được tiến hành từ cuối tháng Chạp, với hai nghi lễ là chặt tre và dựng cây nêu. Trước Tết nguyên đán khoảng 1 tuần, chủ lễ và những người giúp việc tiến hành chặt tre để dựng cây nêu. Cây tre được chọn phải là cây thẳng, đều dóng, không sâu bệnh, không cụt ngọn, không ra hoa, ngọn cây phải hướng về phía mặt trời mọc, cây cao tầm từ 9 đến 12 mét.

Cây nêu được chuẩn bị từ rất sớm.

Trước khi dựng cây nêu, chủ cúng phải mổ gà, thắp hương khấn các vị thần xin phép tổ chức Lễ hội Gầu tào. Trước khi cây nêu được dựng ông chủ lễ buộc lên ngọn cây một dải vải lanh màu đen và một dải vải lanh màu đỏ, một bầu rượu, ba bông lúa nếp và một túm cây "sưi" (họ dương xỉ, tượng trưng cho sự sinh sôi) rồi mọi người cùng nhau dựng nêu, quay ngọn về hướng mặt trời mọc. Mảnh vải lanh treo ở cây nêu trong lễ hội, trở thành biểu tượng với nhiều tầng ý nghĩa; đó là dấu hiệu mời tổ tiên về dự hội chung vui cùng con cháu.

Tiết mục biểu diễn văn nghệ tại lễ hội.

Lễ hội được diễn ra với 2 phần chính là phần Lễ và phần Hội; Ở phần lễ khi mọi thứ đã chuẩn bị chu tất, chủ tế là người có uy tín trong cộng đồng đảm nhiệm việc điều hành phần lễ, đại diện cho dân bản báo cáo thành quả lao động sản xuất trong năm qua và ước muốn mùa vụ năm tới bội thu, chăn nuôi phát triển, thôn bản yên vui, nhà nhà đầm ấm.

Tại phần Hội diễn ra các văn nghệ hát, múa, thổi khèn, thổi sáo do đội văn nghệ xã Kiều Đầu (huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) và đội văn nghệ xã Pha Long (huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) biểu diễn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương theo dõi, gồm những tiết mục đặc sắc, mang đậm nét đặc trưng của đồng bào Mông, đúc kết từ đời sống lao động và sản xuất.

Phần hội còn diễn ra các trò chơi như ném còn, đẩy gậy, đu quay,...

Nhân dân và du khách tham gia trò chơi ném còn.

Tham dự lễ hội, du khách, bạn bè thập phương sẽ được thưởng thức ẩm thực đặc sắc vốn có của huyện Mường Khương, gồm: Thắng cố ngựa, xôi bảy màu, bánh chưng đen, phở chua, phở cuốn, mèn mén và các sản phẩm sẵn có của địa phương, do các xã và các tổ chức, cá nhân đăng ký tham gia.

Thông qua lễ hội phản ánh các hoạt động văn hoá tinh thần, phong tục tập quán tốt đẹp lâu đời lành mạnh, đúng bản sắc của dân tộc Mông qua đó thắt chặt mối quan hệ với các dân tộc khác trong huyện, tạo nên nét văn hoá đa dạng phong phú, từng bước khai thác và phát triển nền văn hoá này gắn với phát triển du lịch cộng đồng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Lễ hội Gầu tào của người Mông Lào Cai đã được Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia (đợt 1, tháng 12 năm 2012), loại hình Lễ hội truyền thống.

Một số hình ảnh tại lễ hội: