Mô hình máy phát cháo tự động của Trường THPT số 1 thành phố Lào Cai đạt Giải Nhì Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Lào Cai lần thứ 19 năm 2024.

Thường xuyên tham gia hoạt động thiện nguyện phát cháo cho bệnh nhân tại Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Lào Cai vào mỗi sáng chủ nhật hàng tuần, nhóm các em học sinh Trường THPT số 1 thành phố Lào Cai đã nhận thấy một số khó khăn trong công việc này. Trong mỗi buổi thiện nguyện vào giờ cao điểm, nếu như ít tình nguyện viên tham gia thì sẽ khó phục vụ cho đông đảo bệnh nhân, hơn nữa, nhiều người không thể đến vào cùng một thời điểm, nên họ có thể lỡ mất suất ăn. Đặc biệt, việc người phát cháo tiếp xúc trực tiếp với các bệnh nhân, tiềm ẩn những nguy cơ không an toàn. Vì vậy, nhóm đã có ý tưởng phát triển một máy phát cháo tự động với mục đích tiết kiệm thời gian và công sức cho các tình nguyện viên, tăng cường khả năng phục vụ vào những thời điểm cao điểm. Máy phát cháo tự động đem lại cách tiếp cận mới và hiện đại trong việc cung cấp dịch vụ thiện nguyện. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào người làm từ thiện, máy này tự động hóa quá trình phân phát cháo, tạo ra một hình thức hỗ trợ thiện nguyện đa năng và tiện lợi cho cộng đồng.

“IVSA - thiết bị hỗ trợ hoạt động truyền dịch an toàn tại các cơ sở y tế” cũng là một mô hình được hình thành sau chuyến thiện nguyện tại bệnh viện của các em học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai. Nhận thấy phần lớn bệnh nhân ở Bệnh viện Đa khoa huyện Bắc Hà là người dân tộc thiểu số, chưa sõi tiếng phổ thông, việc trao đổi với các bác sĩ trong quá trình truyền dịch gặp khó khăn, các em đã phát triển sản phẩm “IVSA - thiết bị hỗ trợ hoạt động truyền dịch an toàn” nhằm tạo ra một môi trường y tế an toàn và hiệu quả, đặc biệt là giúp đỡ những bệnh nhân là người dân tộc thiểu số thuận tiện hơn khi truyền dịch tại bệnh viện. Sau khi hoàn thiện, thiết bị đã được thử nghiệm thành công tại một số bệnh viện trên địa bàn tỉnh.

Các em học sinh tự tin trình bày sản phẩm nghiên cứu của mình.

Trên đây là 2 trong số 28 sản phẩm lọt vào Vòng chung khảo Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Lào Cai lần thứ 19 năm 2024. Trong 5 lĩnh vực của cuộc thi, gồm: Đồ dùng dành cho học tập; Dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em; Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế; Sản phẩm thân thiện với môi trường; Phần mềm tin học, có nhiều sản phẩm được đánh giá cao, có ý nghĩa trong đời sống thực tiễn, được ấp ủ, nghiên cứu từ những trăn trở mong muốn cải tiến công việc, cuộc sống, học tập hàng ngày của các em. Nhiều sản phẩm được đầu tư khá công phu từ ý tưởng sáng tạo đầy tâm huyết, đến việc hoàn thiện có chất lượng, thiết kế kỹ lưỡng và tính toán khá chi tiết, có cơ sở khoa học. Ngoài 2 sản phẩm trên, một số sản phẩm khác cũng được hình thành từ đời sống và có tính ứng dụng, như: Hệ thống quản lý báo cháy; Công tơ điện Wifi; Thiết bị cảnh báo nguy hiểm khi nạp điện dành cho xe đạp điện; Máy lọc nước biển thành nước ngọt tự động sử dụng năng lượng mặt trời; Mô hình quan trắc nước sinh hoạt ứng dụng; Hệ thống cảnh báo cháy rừng…Tuy nhiên, có tính ứng dụng cao nhất vẫn là những sản phẩm đồ dùng học tập, mô hình dạy học.

Ông Phạm Đức Bình, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Lào Cai, Thành viên Ban Giám khảo Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Lào Cai lần thứ 19 năm 2024 cho biết: “Một số sản phẩm có tính ứng dụng cao, ví dụ như sản phẩm mô hình của một số loại động cơ, sử dụng trong học tập môn vật lý, hoặc là các bản tuần hoàn hóa học. Một số mô hình liên quan đến việc giảng dạy chương trình giáo dục phổ thông mới năm 2018”.

Mô hình đặc trưng các thời kỳ cách mạng công nghiệp là một mô hình rất có ý nghĩa đối với môn lịch sử. Với thiết kế hình bậc thang đi lên, mô hình mô phỏng sự phát triển đi lên của từng thời kỳ cách mạng công nghiệp từ 1.0 đến 4.0. Với mô hình này, các em học sinh dễ dàng hình dung về sự phát triển của các thời kỳ cách mạng công nghiệp. Em Vù A Pồng, Trường THPT số 2 huyện Bát Xát chia sẻ: “Chúng em mất tầm khoảng hơn 3 tuần để thực hiện mô hình sản phẩm này, khó nhất ở đây là cuộc cách mạng công nghiệp 3.0 và 4.0, vì phải kết nối mạng wifi trong mô hình với trong điện thoại. Khi làm mô hình này em đã áp dụng những kiến thức đã học như là lịch sử, toán học, vật lí vào trong mô hình”.

Mỗi sản phẩm, mô hình do các em học sinh sáng tạo ra là sự kết tinh trí tuệ, sức sáng tạo, khả năng phát hiện vấn đề, ghi nhận thực tế và khát vọng giải quyết các vấn đề trong đời sống xã hội. Các em đã thực sự đầu tư, tâm huyết để có những sản phẩm đột phá. Qua quá trình nghiên cứu để hoàn thành sản phẩm, các em đào sâu suy nghĩ, tư duy, hiểu sâu rộng hơn về kiến thức mình có, trưởng thành về phương pháp tư duy, cách làm việc khoa học và rèn luyện nhiều kỹ năng sống cần thiết. Vì độ tuổi và lượng kiến thức, nên có thể hàm lượng kĩ thuật công nghệ trong các sản phẩm do các em sáng tạo còn chưa cao, nhưng đây sẽ là tiền đề quan trọng để các em phát triển niềm đam mê nghiên cứu, tạo ra những sản phẩm tốt phục vụ đời sống.

Sáng tạo là kết quả của việc vận dụng kiến thức đã học vào các vấn đề thực tiễn của cuộc sống, tạo ra những giá trị tốt đẹp phục vụ đời sống. Ngày hôm nay các em còn nhỏ tuổi, những ý tưởng, sản phẩm sáng tạo còn giản đơn, nhưng đây sẽ nền móng để các em nuôi dưỡng niềm yêu thích, đam mê nghiên cứu. Đó là những hành trang quý báu trên bước đường học tập và làm việc trong tương lai của các em.

Có thể khẳng định, trước những yêu cầu đổi mới và sự vận động nhanh, không ngừng của xã hội thì những ý tưởng, sáng kiến, cách làm mới có tính táo bạo của thanh niên là yếu tố không thể thiếu để tạo nên sự phát triển và bứt phá trong công tác đoàn, phong trào thanh thiếu nhi cũng như trong lập thân, lập nghiệp của thanh niên. Phải có những cái mới thì mới đúng quy luật của sự phát triển./.