Vùng trồng dược liệu Cát cánh tại Tả Van Chư, huyện Bắc Hà.

Nghị quyết 10-NQ/TU đã xác định rõ 6 ngành hàng chủ lực gồm: chè, dược liệu, chuối, dứa, quế và chăn nuôi lợn. Đổi thay rõ nhất từ Nghị quyết 10 là năng suất, chất lượng, sản lượng nông sản tại các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa của tỉnh được nâng cao, cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thị trường trong, ngoài tỉnh và hướng tới xuất khẩu. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp Lào Cai cũng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, chính vì điều đó, Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định rõ, phải hình thành được các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa theo chuỗi, nâng cao giá trị gia tăng và hướng đến sản xuất bền vững.

Là địa phương đang khá thành công với các vùng sản xuất hàng hóa tâp trung quy mô lớn, huyện Mường Khương hiện có vùng chè với gần 5.000 ha; cùng với đó là các vùng dứa, chuối trên 3.000 ha…Thực hiện Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, từ chủ trương đúng và trúng của địa phương, người dân được hưởng nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ về giống, kỹ thuật, chuyển đổi diện tích kém hiệu quả sang những cây, con chủ lực. Thành công từ cây chè là minh chứng cụ thể. Ông Nông Văn Dương, thôn Phảng Tao, xã Bản Sen, huyện Mường Khương cho biết: “Cây lúa, cây mía, cây ngô thì tất cả không bằng cây chè, bởi vì là cây lâu năm mà hàng tháng đều được thu”.

Hay mô hình chuyển đổi từ cây ngô kém hiệu quả sang trồng quýt tại Mường Khương. Chị Pờ Thị Sen, thôn Chúng Chải B, thị trấn Mường Khương chia sẻ: “Năm 2004, tôi bắt đầu trồng thử nghiệm cây quýt trên đất trồng ngô. Ban đầu do chưa có kinh nghiệm và cũng là trông thử nghiệm nên tôi trồng với số lượng ít, tiêu thụ chủ yếu là mang ra chợ bán. Sau đó, tôi được hướng dẫn về kỹ thuật của Trung tâm nông nghiệp tôi đã tăng diện tích trồng lên. Mỗi năm gia đình mở rộng diện tích trồng quýt từ chuyển đổi các cây trồng kém hiệu quả sang đến nay gia đình tôi đã trồng trên 6.000 cây quýt. Các cây đều đã cho thu hoạch. Mỗi năm gia đình thu khoảng 40 tấn quýt. Giá bán năm nay dao động từ 15.000 đồng – 25.000 đồng/kg, tùy phân loại. Việc tiêu thụ quýt những năm gần đây thay đổi rất nhiều so với trước. Nếu như trước đây tôi phải mang quýt ra chợ bán thì 2 năm nay tôi chủ yếu là do khách trong và ngoài tỉnh đặt hàng thông qua quảng bá, giới thiệu trên mạng xã hội, internet. Tôi chỉ cần cắt và đóng thùng gửi xe cho khách. Khách hàng của tôi chủ yếu ở các tỉnh Hải Dương, Hải Phòng, Hà Nội, Lào Cai. Thu nhập này cao hơn nhiều so với trồng ngô trước đây.

Chị Pờ Thị Sen, thôn Chúng Chải B, thị trấn Mường Khương thu hoạch quýt.

Chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang xây dựng các vùng hàng hoá tập trung, với lợi thế tự nhiên thuận lợi cho phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp, Văn Bàn đã tập trung để đưa cây quế thành cây trồng chủ lực, cho giá trị kinh tế cao. Hiện địa phương có hơn 9.400 ha, bình quân mỗi năm xuất bán ra thị trường gần 500 tấn vỏ quế khô cùng nhiều phụ phẩm như cành, lá, gỗ, tạo thu nhập, việc làm cho hàng nghìn lao động.

Còn người dân thị xã Sa Pa lại tận dụng thế mạnh về thổ nhưỡng và tri thức bản địa để tập trung vào cây dược liệu. Là "thủ phủ" của dịch vụ tắm lá thuốc với trên 70 cơ sở kinh doanh và 5 doanh nghiệp, hợp tác xã, xã Tả Phìn là địa phương có diện tích trồng dược liệu lớn nhất thị xã Sa Pa. Bằng cách tự nhân giống các loại cây thuốc quý và trồng dặm dưới tán rừng, cách làm này giúp người dân nơi đây tự chủ về nguyên liệu đầu vào, mở rộng quy mô vùng sản xuất hàng hóa.

Để đưa Sa Pa trở thành "thủ phủ" dược liệu của vùng Tây Bắc và cả nước, phấn đấu đến năm 2030 mở rộng vùng dược liệu đạt khoảng 470 ha, đến năm 2050 đạt trên 800 ha, thị xã Sa Pa tập trung xây dựng các cơ sở thu gom, sơ chế, chế biến và bảo quản, nhằm nâng cao giá trị dược liệu; khuyến khích, thu hút các doanh nghiệp, HTX tạo chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm ổn định, đồng thời khai thác có hiệu quả và bảo tồn cây dược liệu bản địa cho giá trị kép cả về kinh tế và y dược.

Thực hiện Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bảo Thắng xác định 3 nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Thu hút đầu tư vào chế biến nông - lâm sản; phát triển các cây trồng chủ lực như cây quế, chăn nuôi; và xây dựng các sản phẩm OCOP. Đến nay, địa phương có 30 sản phẩm đạt OCOP, tất cả đều được đưa lên sàn giao dịch điện tử. Phần lớn sản phẩm thế mạnh được xây dựng, củng cố thương hiệu nhờ sự nỗ lực của các doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Xác định 6 cây trồng, vật nuôi chủ lực, gồm: Chè, chuối, dứa, dược liệu, quế và chăn nuôi lợn, Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đặt mục tiêu chuyển từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang kinh tế nông nghiệp. Sau hơn 3 năm thực hiện, toàn tỉnh đã có vùng chè 8.880 ha, dược liệu 4.325 ha, chuối 2.410 ha, dứa 2.358 ha, quế 60.647 ha và đàn lợn 550.000 con. Bên cạnh đó, các ngành hàng tiềm năng như cây ăn quả ôn đới, chăn nuôi gia súc, gia cầm đều tăng về diện tích và số lượng. Năm 2024, giá trị chuỗi sản xuất, chế biến ngành hàng chủ lực ước đạt trên 11.140 tỷ đồng.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết 10 là phát triển sản xuất nông nghiệp tập trung đã giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn đổi mới phương thức canh tác từ lạc hậu sang phát triển sản xuất hàng hóa. Từ đó, tạo nên những sản phẩm đạt hiệu quả về cả chất lượng và kinh tế; đồng thời giúp tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, nhất là những sản phẩm đã tạo dựng được thương hiệu trên thị trường. Bên cạnh đó, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh tế.