Người Mông Sa Pa vượt mưa, xuyên rừng hái chàm nhuộm vải

Cây chàm từ xa xưa đã gắn bó với đời sống sinh hoạt của người Mông Sa Pa. Cộng đồng người Mông truyền tai nhau rằng "ở đâu có người Mông nơi đó có cây chàm" càng khẳng định vai trò quan trọng của loại cây này đối với mỗi thế hệ người Mông trên mảnh đất Sa Pa.

Tháng 6 hằng năm là thời điểm người Mông ở Sa Pa tập trung thu hoạch chàm, chuẩn bị cho mùa dệt vải. Với hầu hết loại cây trồng, trời nắng sẽ thuận lợi để thu hoạch nhưng riêng với cây chàm, người dân thường hái vào ngày mưa, sau đó trồng luôn lứa mới. Thu hoạch chàm là quá trình công phu và vất vả nhưng cũng đầy ắp niềm vui, tiếng cười.

MEITU_20240615_212345751.jpg
Người Mông Sa Pa thường trồng chàm dưới tán rừng ẩm ướt. Nơi trồng chàm thường xa nhà, đi lại vất vả.
MEITU_20240615_212241480.jpg
Mỗi gia đình người Mông thường trồng 200 - 300 m2 cây chàm mới đủ nguyên liệu để dệt vải. Khi thu hoạch chàm, họ thường đi theo cặp vợ chồng, có thể nhờ sự hỗ trợ của họ hàng, làng xóm. Tròn 1 năm sau khi trồng, cây chàm đủ điều kiện để thu hoạch
Trong ảnh: Vợ chồng anh Sùng A Tráng (xã Mường Hoa) tranh thủ trời mưa vào rừng thu hoạch cây chàm.
MEITU_20240615_211758089.jpg
Những người phụ nữ cùng thôn đổi công giúp nhau thu hoạch chàm.
 
MEITU_20240615_210949789.jpg
Cây chàm gắn bó bền chặt với đời sống văn hóa của người Mông Sa Pa. Không cần nhiều kỹ thuật chăm sóc, hầu như người dân chỉ cần làm cỏ trên diện tích trồng chàm.
MEITU_20240615_212030350.jpg
Sau khi thu hoạch, cây chàm được tập kết tại một điểm chuẩn bị cho lên gùi.
MEITU_20240615_211508548.jpg
Đi bộ vượt núi trong điều kiện trời mưa, đường trơn trượt nhưng mỗi phụ nữ vẫn gùi 30 - 50 kg cây chàm. Điều này không thể làm khó họ.
MEITU_20240615_212514294.jpg
Đưa cây chàm về nhà.
 
MEITU_20240615_211913993.jpg
Người phụ nữ Mông này lên rừng hái chàm từ 6 giờ sáng. Bà đang trên đường gùi cây chàm về nhà ở thôn Thào Hồng Dến, xã Mường Hoa.
IMG_20240615_210636.jpg
Sau khi thu hoạch, cây chàm được cho vào thùng lớn, ngâm với nước 3 ngày 3 đêm.
MEITU_20240615_211646373.jpg
Đến khi cây mục, tạo thành nước màu xanh đen thì bỏ vôi bột vào khuấy kỹ. Khi bột chàm và vôi lắng xuống thì gạn hết nước đi, phần bột dưới đáy thùng được giữ lại, sử dụng cho các lần nhuộm vải. Phụ nữ người Mông có cách bảo quản bột chàm để sử dụng quanh năm. Nghề nhuộm chàm hiện trở thành dịch vụ trải nghiệm trong hầu hết các homestay của người Mông.
 
MEITU_20240615_212135662.jpg
Mỗi gia đình người Mông đều ngâm chàm trong nhiều thùng lớn và quy trình se lanh, dệt vải, may trang phục truyền thống không thể thiếu sắc chàm. Cây chàm chính là minh chứng cho việc làm chủ kỹ thuật nhuộm vải từ nguyên liệu tự nhiên của người Mông Sa Pa. Việc cộng đồng người Mông Sa Pa chú trọng phát triển diện tích cây chàm đã góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa đậm đà bản sắc.

Người Mông Sa Pa vượt mưa, xuyên rừng hái chàm nhuộm vải | Báo Lào Cai điện tử (baolaocai.vn)

Theo baolaocai.vn

Tin Liên Quan

Gìn giữ văn hóa dân tộc Cao Lan

Hiện nay, người Cao Lan ở xã Trấn Yên tập trung chủ yếu ở thôn Hòa Cuông 1 và Minh Quán 4. Mặc dù chỉ chiếm gần 5% dân số toàn xã, nhưng cộng đồng người Cao Lan vẫn luôn gìn giữ bản sắc văn hóa, từ tiếng nói, trang phục đến lời ca, tiếng hát, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa của đồng bào các...

Khơi dậy sức mạnh văn hóa và thiên nhiên, tạo động lực phát triển mới cho Lào Cai

Với kho tàng di sản văn hóa đặc sắc, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng vị trí địa chiến lược quan trọng nơi cửa ngõ giao thương quốc tế, tỉnh Lào Cai đang từng bước biến những nguồn lực sẵn có thành động lực phát triển bền vững. Giai đoạn 2021-2025 ghi nhận nhiều kết quả nổi bật trong công tác bảo...

Người thầy của những nghệ sĩ sáo

Tại Khoa Văn hóa - Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, sáo là nhạc cụ dân tộc duy nhất được đào tạo. Hơn 20 năm gắn bó với nghề, giảng viên Nguyễn Đình Chí dành nhiều tâm huyết truyền dạy kỹ thuật và tình yêu với cây sáo cho các thế hệ học trò. Nhiều người trong số đó nay đã trở thành những nghệ sĩ...

Phường Lào Cai: Ra mắt Câu lạc bộ Nghệ thuật - Thể thao Tuổi vàng

Sáng 13/9, Câu lạc bộ Nghệ thuật - Thể thao Tuổi vàng phường Lào Cai tổ chức ra mắt câu lạc bộ và giao lưu thể dục dưỡng sinh, văn nghệ chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026) và 35 năm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10/1991 - 1/10/2026).

[Ảnh] Độc đáo hạt cườm trên trang phục của người Xá Phó

Người Xá Phó (hay còn gọi là Xa Phó) ở Lào Cai duy trì trồng cây hạt cườm để đính hoa văn trang trí trên trang phục truyền thống của dân tộc mình, tạo nên nét độc đáo riêng có trong văn hóa bản địa.

Giữ "bản sắc" văn hóa Thái ở Mường Lò

Khi ngọn gió đổi thay tràn qua từng mái nhà sàn ở vùng "lòng chảo" Mường Lò, vẫn có mạch nguồn văn hóa êm đềm nhưng cuộn trào sức sống. Đó là tiếng Pí tha thiết, những câu Hăn nê ngọt ngào, cùng đôi bàn tay khéo léo làm ra những sản phẩm đan lát truyền thống không hề bị lãng quên. Một thế hệ "măng non"...