Là địa phương biên giới, từ lâu đời trên tuyến biên giới Mường Khương đã hình thành mối quan hệ thân tộc, dòng tộc tự nhiên hai bên biên giới; đây chính là nền tảng cơ bản, vững chắc để phát triển công tác đối ngoại nhân dân. Từ năm 2016, huyện Mường Khương đã xây dựng và phát triển mô hình kết nghĩa Cụm dân cư hai bên biên giới; đến nay, huyện đã phối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chỉ đạo tổ chức kết nghĩa được 04 Cụm dân cư biên giới trên tổng số 06 cụm của toàn tỉnh; được tỉnh đánh giá là một trong những địa phương tiên phong đi đầu.

Các chiến sĩ Đồn biên phòng Mường Khương cùng Nhân dân tuần tra đường biên mốc giới.    Ảnh TL.

Hoạt động kết nghĩa Cụm dân cư biên giới chính là điểm nhấn, đưa công tác đối ngoại nhân dân trên địa bàn huyện phát triển từ hoạt động tự phát giữa các cá nhân, dòng tộc hai bên biên giới trở thành có quy mô, tổ chức chặt chẽ, có chiều sâu và đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp uỷ, đảng, chính quyền các cấp; góp phần củng cố, thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân hai bên, từ mối quan hệ đó đã phát huy hiệu quả trên nhiều mặt, góp phần tích cực trong xây dựng biên giới hoà bình, ổn định và phát triển.

Vào các dịp lễ hội truyền thống của nhân dân hai bên như Lễ hội Gầu Tào (Việt Nam), Lễ hội Hoa Sơn (Trung Quốc), đây là những ngày hội lớn để người dân hai bên qua lại thăm hỏi, hoà mình vào những nét văn hoá truyền thống của hai dân tộc. Hoạt động kết nghĩa Cụm dân cư biên giới cũng được tổ chức sơ kết hàng năm giữa 04 cụm dân cư kết nghĩa, là dịp chính quyền, nhân dân hai bên giao lưu, học hỏi, tăng cường hiểu biết lẫn nhau. Những hoạt động trên được duy trì thường xuyên, trở thành là điểm nhấn thắt chặt hơn nữa mối quan hệ lâu đời của người dân hai bên biên giới.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Chảy tuyên truyền, vận động Nhân dân.       Ảnh TL.

Những năm qua, cư dân hai bên thường xuyên trao đổi kinh nghiệm về kỹ thuật canh tác, trồng trọt những sản phẩm nông nghiệp thế mạnh, kết quả đã hình thành các vùng trồng chuối, dứa, quýt hai bên biên giới; đồng thời nhân dân hai bên đã hỗ trợ và phối hợp trao đổi mua bán các sản phẩm trên. Các sản phẩm trồng trọt chất lượng cao được trao đổi, mua bán dưới hình thức trao đổi hàng hoá cư dân biên giới đã góp phần đáng kể trong thu nhập, nâng cao đời sống nhân dân hai bên biên giới và đóng góp cho ngân sách địa phương.

Với đặc thù đường biên giới dài, núi liền núi, sông liền sông, để giải quyết các sự  kiện biên giới, vai trò của đối ngoại nhân dân hết sức quan trọng, được thể hiện rõ nét trong quá trình giải quyết các phức tạp phát sinh khi phía huyện Hà Khẩu (Trung Quốc) xây kè bảo vệ bờ sông biên giới giai đoạn 2018 - 2019 và xây dựng tuyến hàng rào biên giới cuối năm 2021. Huyện đã huy động hàng trăm lượt cán bộ và Nhân dân các thôn giáp biên của xã Bản Lầu dưới sự hướng dẫn của chính quyền và lực lượng biên phòng, thông qua mối quan hệ kết nghĩa, quan hệ họ hàng với thôn đối diện để tuyên truyền về chủ quyền biên giới của Việt Nam. Kết quả trên đã hỗ trợ tích cực cho đàm phán của chính quyền, đến nay các khu vực phức tạp trên đã được giải quyết ổn thoả, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ quốc gia.

Trong thời gian tới, nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ biên gới quốc gia tiếp tục được huyện Mường Khương xác định là một nhiệm vụ trọng tâm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Huyện Mường Khương tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo củng cố và tăng cường công tác đối ngoại nhân dân đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả; cùng với công tác đối ngoại của Đảng, công tác đối ngoại chính quyền xây dựng mối quan hệ hoà bình, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển với các địa phương Trung Quốc đối diện.